Hiểu về phù chân theo y học cổ truyền

Theo y học cổ truyền, bệnh phù chân không chỉ là sự tích tụ dịch lỏng ở các mô dưới da mà còn được coi là biểu hiện của sự mất cân bằng trong cơ thể. Đây được quy gọi là  chứng phù thũng. Phù thũng tức là nước không thoát ra ngoài được mà đọng lại trong cơ thể. Theo Đông y, có nhiều nguyên nhân gây phù, đa phần là do tỳ và thận.

Điều này lý giải rằng phù chân là kết quả của “huyết không lưu thông”, “thấp khí” hoặc “đàm ướt” tích tụ.

Điều trị theo y học cổ truyền không chỉ nhằm giảm bớt triệu chứng mà còn phục hồi sự hài hòa cho khí huyết. Đây là nền tảng cho việc sử dụng các loại cây thuốc nam trong việc chữa trị, với niềm tin rằng chúng có thể giúp cải thiện sức khỏe từ gốc rễ.

☛ Tìm hiểu chi tiết: Phù chân có nguy hiểm không? Điều trị như thế nào?

Thuốc nam chữa phù chân có hiệu quả?

Ngoài việc sử dụng các loại thuốc tây y theo chỉ định của bác sĩ, người bệnh cũng có thể áp dụng các bài thuốc từ các cây thuốc nam để hỗ trợ điều trị phù chân.

Sử dụng cây thuốc nam để chữa bệnh phù chân có thể mang lại hiệu quả nhất định, đặc biệt là trong các trường hợp phù chân không liên quan đến các bệnh lý nghiêm trọng. Các loại cây thuốc nam thường có các dược tính như lợi tiểu, thanh nhiệt, hành khí, giải độc, kích thích tuần hoàn máu và giảm sưng phù, giúp giảm các triệu chứng của bệnh phù chân.

Tuy nhiên, cần lưu ý rằng việc sử dụng cây thuốc nam không thể thay thế hoàn toàn việc điều trị y khoa chính thống, đặc biệt khi bệnh phù chân là do các bệnh lý nghiêm trọng như suy tim, viêm tắc tĩnh mạch, xơ gan, suy thận, tai biến hay phù não. Trong những trường hợp này, việc điều trị y khoa chính thống là cần thiết để tránh các biến chứng nguy hiểm.

☛  Tìm hiểu: Chữa phù chân bằng đông y

Cây thuốc nam chữa bệnh phù chân thường gặp

Dưới đây là 10 cây thuốc nam chữa bệnh phù chân và cách sử dụng cụ thể:

1. Cây quýt – lấy vỏ quýt( Trần bì)

Trần bì vốn dĩ là vỏ cam vỏ quýt một vị thuốc nam có nhiều công dụng trong việc điều trị các bệnh, trong đó có bệnh phù chân. Vị này có mùi thơm và vị đắng, tính ấm. Giúp khai khiếu, tiêu đờm, trị ho, đầy bụng, nôn mửa, tiêu chảy, trừ thấp và lợi tiểu.

Công dụng của Trần bì trong điều trị phù chân:

• Khai khiếu, tiêu đờm: Trần bì giúp thông các kinh lạc, giảm ho và tiêu đờm.
• Lợi tiểu: Tính ấm và vị đắng của Trần bì có tác dụng lợi tiểu, từ đó giúp giảm triệu chứng phù chân do thân hư.
• Trừ thấp: Trần bì còn được sử dụng để trừ thấp, giảm đau nhức do thấp nhiệt gây ra.

Cách dùng:

Bạn có thể dùng Trần bì dưới dạng đun sắc hay hãm trà uống giúp giảm tình trạng phù chân. Cụ thể như sau: Lấy vài miếng trần bì hãm với nước sôi từ 10 – 15 phút và uống khi còn nóng.

Trần bì cũng là 1 vị thuốc có trong bài thuốc chữa phù thũng do tỳ hư như sau:

Trư linh, xa tiền, tục đoạn, trần bì, quế chi, phá cố chỉ, thiên niên kiện mỗi vị 10g; ngải diệp khô, hoài sơn mỗi vị 16g; cẩu tích, biển đậu mỗi vị 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần.

2. Cây cau- lấy vỏ quả cau( Đại phúc bì)

Đại phúc bì, còn được gọi là vỏ quả cau, là một vị thuốc nam thường được sử dụng để điều trị nhiều bệnh lý, trong đó có bệnh phù chân.

Đại phúc bì có vị ngọt hơi the và tính ấm, tác động vào kinh tỳ vị, đại trường, tiểu trường. Vị này có thể khắc phục phù chân trong trường hợp tỳ hư.

Công dụng của Đại phúc bì trong điều trị phù chân:

• Hạ khí: Giúp giảm áp lực khí trong cơ thể, làm giảm cảm giác chướng bụng – một triệu chứng có thể đi kèm với tình trạng phù chân.
• Khoan trung: Làm dịu và giảm đau vùng bụng.
• Hành thủy, tiêu thũng: Thúc đẩy việc lưu thông dịch trong cơ thể và giảm sưng do tích nước.

Cách dùng: 

Thông thường sử dụng từ 4,5 – 9g dưới dạng thuốc sắc. Có thể kết hợp với các vị thuốc khác để tăng cường hiệu quả điều trị phù chân.

3. Cây ngũ gia bì lấy phần rễ

Ngũ gia bì, còn được biết đến với tên khoa học là Schefflera heptaphylla (L.) Frodin, thuộc họ Araliaceae, là một loại cây thuốc nam có nhiều công dụng trong việc điều trị các bệnh, bao gồm cả bệnh phù chân.

Tên gọi khác: Nam sâm, cây Đáng, cây Lằng, cây Chân vịt

Công dụng của Ngũ gia bì:

• Thanh nhiệt, giải độc: Giúp thanh lọc cơ thể, giảm nhiệt và độc tố.
• Giảm sưng phù: Có tác dụng chống viêm, giảm sưng, đặc biệt hữu ích trong việc điều trị phù chân.

Cách dùng:

Ngũ gia bì lấy phần rễ củ, cắt đoạn ngắn, phơi khô, sao vàng. Dùng đun sắc lấy nước uống hàng ngày.

Ngũ gia bì cũng là một vị thuốc có trong bài thuốc chữa phù thũng do tỳ hư như sau:

Ngũ gia bì, bạch truật (sao hoàng thổ), thục địa sao khô mỗi vị 12g; khương bì, hoa hồi, mỗi vị 6g; đỗ trọng, quế chi mỗi vị 10g; hương nhu trắng, xa tiền thảo, lá tre mỗi vị 16g. Sắc uống ngày 1 thang, chia 3 lần

4. Cây mã đề dùng phần lá

Mã đề, với tên khoa học là Plantago major L., thuộc họ Plantaginaceae, là một loại cây thuốc nam được sử dụng phổ biến trong Đông y để chữa trị bệnh phù chân nhờ vào các đặc tính thanh nhiệt, giải độc và giảm sưng phù

Công dụng của Mã đề:

• Thanh nhiệt, giải độc: Mã đề có tính hàn, vị ngọt, giúp giải độc và thanh nhiệt, rất tốt cho việc giảm nhiệt và độc tố trong cơ thể.
• Giảm sưng phù: Có khả năng lợi tiểu, tiêu phù, giúp giảm sưng và phù nề, đặc biệt là ở chân.

Cách dùng:

Cây Mã đề có thể thu hái lá quanh năm. Bạn có thể sử dụng lá này cả khi còn tươi hoặc phơi khô. Dùng như hãm trà uống hàng ngày.

Mã để thảo là một trong các vị  trong bài thuốc chữa phù do viêm thận như sau:

Mã Đề Thảo, Hương Nhu, râu ngô, Đinh Lăng, Ngũ Gia Bì mỗi vị 16g. Khởi Tử và Khiếm Thực mỗi vị 12 g. Đun sắc uống.

5. Cây kim ngân dùng hoa và lá

Kim ngân, với tên khoa học là Lonicera japonica Thunb., là một loại cây thuốc nam được sử dụng rộng rãi trong Đông y, đặc biệt trong việc điều trị bệnh phù chân nhờ vào khả năng thanh nhiệt, giải độc và giảm sưng phù.

Cây có tính chất mát và lạnh.kim ngân hoa chủ trị nóng lạnh, phù thũng; uống lâu giúp nhẹ người, tăng thọ; giải nóng, trị tả lỵ nhiệt, lở ngứa, ban trái…

Không được dùng cho người đang cho con bú và thai phụ

Công dụng của Kim ngân:

• Thanh nhiệt, giải độc: Kim ngân có tác dụng làm mát cơ thể, giải độc, giúp giảm viêm nhiễm.
• Giảm sưng phù: Được sử dụng để giảm sưng và phù nề, đặc biệt là ở châ

Cách dùng:

Hoa và lá của cây Kim ngân sấy khô hoặc dùng tươi để pha trà hoặc nấu nước sắc.

6. Cây bạc hà dùng phần lá

Bạc hà, với tên khoa học là Mentha arvensis Lin., thuộc họ Hoa Môi (Lamiaceae), là một loại cây thuốc nam được sử dụng rộng rãi trong Đông y và cả y học hiện đại để chữa trị nhiều bệnh lý, trong đó có bệnh phù chân.

Cách dùng lá bạc hà với chứng phù chân như sau:

Lá bạc hà có tính chất làm mát và giúp giảm sưng phù. Bạn có thể đập nhuyễn lá bạc hà và đắp lên khu vực chân sưng phù khoảng 10 đến 15 phút, và lặp lại 2 đến 3 lần mỗi ngày.

Hoặc bạn cũng có thể đun nước bạc hà dùng ngâm chân cũng có thể giảm tình trạng sưng phù.

7. Cây cỏ tranh dùng phần thân rễ

Rễ cỏ tranh là một trong những loại dược liệu có công dụng lợi tiểu và tiêu phù.

Theo Đông y, thân rễ cỏ tranh có vị ngọt, tính lạnh, có tác dụng lợi tiểu, giải nhiệt, cầm máu, mát huyết. Nếu phối hợp với mía nấu thành nước lại có tác dụng thanh nhiệt lương huyết, trừ thấp, giải độc. Nếu sao vàng thì thông tiểu, làm ra mồ hôi và giải độc.

Cách dùng rễ cỏ tranh chữa phù chân như sau:

Dùng rễ cỏ tranh dưới dạng khô, đun sắc uống thêm chút đường mía để uống hàng ngày.

Tuy nhiên theo đông y với chứng thủy thũng, rễ cỏ tranh nên dùng kết hợp trong bài thuốc như sau: rễ tranh 40g, ý dĩ nhân 30g, rau mã đề 20g. Sắc uống.

8. Cây ngô – dùng phần râu ngô

Râu ngô có tác dụng làm mát cơ thể, tiêu phù, lợi tiểu và giúp hạ huyết áp, điều trị bệnh phù thũng.

Vì râu ngô có tính lợi tiểu nên nó có khả năng giảm giữ nước và sưng phù chân hiệu quả.

Cách dùng râu ngô chữa phù chân như sau:

Râu ngô có thể dùng tươi hoặc khô đều được. Đun nước uống hàng ngày.

Râu ngô cũng là một trong các thành phần có trong bài thuốc chữa phù do tỳ hư. Cụ thể như sau:

Râu ngô, mã đề thảo, hương nhu mỗi vị 20g; quế, thiên niên kiện, quế chi, chích thảo, trần bì mỗi vị 10g; phá cố chỉ 6g; ngũ gia bì 16g; cẩu tích 12g. Sắc uống ngày 1 thang chia 3 lần.

9. Cây bí đao dùng phần vỏ quả

Bí đao còn có tên đông qua, bí đá, bí xanh, bí phấn. Bộ phận dùng làm thuốc là thịt quả – đông qua; vỏ ngoài – đông qua bì; hạt bí – đông qua tử.

Theo Đông y, đông qua vị ngọt, tính mát, vào phế, đại tràng, tiểu tràng và bàng quang; tác dụng lợi thủy tiêu thũng, thanh nhiệt giải độc; dùng cho các trường hợp cổ trướng phù nề, tiêu chảy mất nước, tiểu dắt buốt, mụn nhọt, trĩ, ngộ độc rượu, say nắng, say nóng, hen suyễn.

Vỏ bí đao chính là vị thuốc đông qua bì được biết đến trong bài thuốc trị phù thũng như sau: Đông qua bì (vỏ bí đao) 125g, đậu đỏ 125g, nhân ý dĩ 63g, râu ngô 63g. Sắc uống trị phù thũng.

10. Cây rau mùi lấy phần hạt

Hạt rau mùi có đặc tính chống viêm, giúp giảm sưng và đau chân cũng như thúc đẩy quá trình lưu thông máu.

Cách dùng như sau:

Bạn có thể đun sôi 3 muỗng cà phê hạt rau mùi với 1 cốc nước và để nhỏ lửa cho đến khi hỗn hợp còn một nửa. Sau đó, để nguội, lọc bỏ bã và uống nước này 2 lần/ngày.

11. Cây gừng – dùng vỏ củ gừng

Gừng có vị cay tính ấm quy vào 3 kinh phế, vị, tỳ. Đặc biệt phần vỏ củ gừng còn được gọi là khương bì trong đông y với công năng lợi tiểu tiêu phù thũng.

Cách dùng như sau:

Dùng vỏ gừng trong bài ngũ bì ẩm: khương bì (vỏ gừng), tang bạch bì (vỏ rễ cây dâu tằm), trần bì (vỏ quýt), phục linh bì (vỏ ngoài của nấm phục linh) và đại phúc bì (vỏ quả cau). Các vị trên mỗi vị 6-10 bằng nhau sắc uống.

Bài thuốc trên với phụ nữ mang thai bỏ Tang bì gia Bạch truật để kiện tỳ trừ thấp an thai tiêu phù.

Lưu ý rằng việc sử dụng các cây thuốc nam cần phải dựa trên sự tư vấn của các chuyên gia y tế hoặc những người có kiến thức chuyên môn về Đông y để đảm bảo an toàn và hiệu quả. Không nên tự ý sử dụng các vị thuốc này mà không có sự hướng dẫn cụ thể.

Trước khi áp dụng bất kỳ cây thuốc nam nào nói trên bạn cần đọc tiếp các lưu ý cụ thể ở phần tiếp theo.

Lưu ý khi sử dụng thuốc nam chữa phù chân

Khi sử dụng cây thuốc nam để chữa bệnh phù chân, cần lưu ý:

• Không nên tự ý dùng thuốc nam mà không có sự hướng dẫn của bác sĩ.
• Một số vị thuốc nam không dùng riêng rẽ mà cần có sự kết hợp với các vị thuốc khác nữa để làm giảm độc tính hay giảm tác dụng phụ của thuốc. Để rõ phần này cần tham khảo kỹ và tư vấn từ người có chuyên môn.
• Áp dụng thuốc nam để chữa phù chân thường đến từ cách truyền miệng. Có thể sẽ bị sai lệch cách thức. Nên bạn cần tham khảo lại người có chuyên môn.
• Chọn các cây thuốc nam có nguồn gốc rõ ràng, không bị ô nhiễm hoặc nhiễm hóa chất.
• Tuân theo liều lượng và cách dùng của từng loại cây thuốc nam.
• Không nên uống thuốc nam và thuốc Tây cùng lúc.
• Những người mang thai bị phù chân thì không cần lo lắng, nhưng nếu có các triệu chứng bất thường nên đi khám ngay không áp dụng các biện pháp trên mà không tham khảo ý kiến của bác sỹ vì số số cây không tốt cho sức khỏe mẹ bầu. (☛ Tìm hiểu: Bà bầu bị phù chân)

Tài liệu tham khảo: Bộ Y tế (2006) Dược học cổ truyền NXB Y học.

Phù mắt cá chân là gì?

Trước hết cùng xem phù mắt cá chân là như thế nào? Liệu tình trạng bạn đang gặp có đúng là phù mắt cá chân hay không?

Phù mắt cá chân, hay bàn chân, cẳng chân còn được gọi là phù ngoại biên, đề cập đến sự tích tụ chất lỏng ở những bộ phận này của cơ thể. Sự tích tụ chất lỏng thường không gây đau đớn, trừ khi do chấn thương.

Để xác định liệu tình trạng bạn đang gặp phải có phải là phù mắt cá chân hay không, bạn có thể quan sát xem có sự sưng tấy rõ ràng ở mắt cá chân không. (So sánh với tình trạng trước đó, hoặc so sánh với bên chân còn lại.)

Sưng phù thường nặng hơn vào cuối ngày và có thể giảm đi sau khi nghỉ ngơi qua đêm. Trọng lực là lý do tại sao sưng phù thường rõ ràng hơn ở các bộ phận dưới cùng của cơ thể, như mắt cá chân và bàn chân.

Tình trạng này gặp phổ biến nhất ở người cao tuổi. Sưng phù có thể xảy ra ở cả hai bên cơ thể hoặc chỉ ở một bên. Một hoặc nhiều khu vực ở phần dưới cơ thể có thể bị ảnh hưởng.

Mặc dù phù mắt cá chân, thường không gây nguy hiểm đáng kể cho sức khỏe nhưng điều quan trọng là bạn phải biết khi nào cần đi khám bác sĩ. Phù mắt cá chân đôi khi có thể chỉ ra một vấn đề sức khỏe tiềm ẩn nghiêm trọng hơn cần được điều trị ngay lập tức.

☛ Đọc đầy đủ: Tình trạng sưng phù chân

Nguyên nhân phù mắt cá chân

Như đã đề cập đến ở trên, sưng phù thường rõ ràng hơn ở những vùng dưới của cơ thể do trọng lực. Phù mắt cá chân còn được giải thích cụ thể qua các nguyên nhân sau đây:

Do lối sống

Có nhiều nguyên nhân tiềm ẩn gây sưng bàn chân, cẳng chân và mắt cá chân. Trong hầu hết các trường hợp, sưng tấy xảy ra do một số yếu tố lối sống, chẳng hạn như:

• Thừa cân: Khi cơ thể có khối lượng dư thừa, áp lực lên hệ thống tuần hoàn tăng lên, làm giảm khả năng lưu thông máu và gây tích tụ chất lỏng ở các vùng thấp hơn như bàn chân, cẳng chân và mắt cá chân.

• Đứng hoặc ngồi trong thời gian dài: Khi các cơ không hoạt động, chúng không thể bơm dịch cơ thể ngược về tim. Dẫn đến ình trạng giữ nước và máu có thể gây sưng tấy ở chân bao gồm cả mắt cá chân.

Do tác dụng phục của thuốc

Một số loại thuốc có thể gây phù ngoại biên trong đó bao gồm sưng phù mắt cá nhân như một tác dụng phụ, bao gồm các loại: thuốc huyết áp, thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), thuốc steroid, và một số loại thuốc đường huyết.

Điều này cũng được cảnh báo có ghi trong hướng dẫn sử dụng loại thuốc này. Cần đọc kỹ tờ thông tin hướng dẫn sử dụng trước khi dùng bất kỳ loại thuốc nào.

Do bệnh lý

Các nguyên nhân có thể khác gây sưng bàn chân, cẳng chân và mắt cá chân bao gồm một số tình trạng bệnh lý hoặc thay đổi cơ thể, chẳng hạn như:

• Thay đổi nội tiết tố tự nhiên: Các thay đổi hormon, như trong quá trình thai kỳ hoặc mãn kinh, có thể gây phù ngoại biên.
• Cục máu đông ở chân: Cục máu đông có thể cản trở lưu thông máu và gây sưng.
• Chấn thương hoặc nhiễm trùng: Các tình trạng này có thể gây viêm và sưng tại khu vực bị ảnh hưởng.
  
• Suy tĩnh mạch: Khi tĩnh mạch không hoạt động hiệu quả, máu có thể bị ứ đọng và gây phù.
• Viêm màng ngoài tim: Một tình trạng tim mạch nghiêm trọng có thể gây sưng ở các chi.
• Phù bạch huyết: Sự tắc nghẽn trong hệ thống bạch huyết có thể gây sưng.
• Tiền sản giật: Đây là một tình trạng nguy hiểm trong thai kỳ có thể gây sưng và tăng huyết áp.
• Xơ gan: Bệnh gan nghiêm trọng này có thể gây sưng do giữ nước và muối.

☛ Tìm hiểu chi tiết: Người già hay bị phù chân – có thể do các bệnh mãn tính này

Khi nào cần đi bác sĩ

Phù mắt cá chân ở múc độ nhẹ không cần can thiệp y tế chỉ cần nghỉ ngơi và thực hiện các cách khắc phục như trên sẽ cải thiện dần. Tuy nhiên, có một số trường hợp cụ thể mà bạn nên đến gặp bác sĩ:

• Sưng đau ngày càng nặng: Nếu tình trạng sưng và đau ở mắt cá chân tăng lên theo thời gian.
• Tình trạng sưng phù kéo dài: vết sưng phù ko nặng thêm nhưng nếu sau 2-5 ngày điều trị tại nhà mà tình trạng sưng không giảm thì cũng cần phải đi thăm khám.
• Vết thương hở hoặc biến dạng nghiêm trọng: Khi có vết thương hở rõ ràng hoặc mắt cá chân có dấu hiệu của sự biến dạng.
• Các vùng sưng đỏ và có cảm giác ấm khi chạm vào.
• Nhiệt độ cơ thể cao hơn bình thường: sưng phù kèm sốt là dấu hiệu không thể bỏ qua.
• Nếu bạn không thể đi lại hoặc đứng vững do đau.
• Có tiền sử bệnh tim, gan, thận: nếu bạn có tiền sử những bệnh này và cảm thấy đau ở khớp mắt cá chân đột ngột có thể là dấu hiệu nghiêm trọng cần thăm khám sớm.
• Nếu bạn đang mang thai và bị sưng phù đột ngột hoặc nghiêm trọng.

Điều trị phù mắt cá chân như nào?

Về việc điều trị tận gốc cho tình trạng phù mắt cá chân sẽ phụ thuộc vào nguyên nhân cụ thể gây ra tình trạng sưng phù. Theo phần nguyên nhân ở mục đã trình bày ở trên thì như sau:

• Nếu tình trạng sưng phù mắt cá chân là kết quả của một tình trạng sức khỏe tiềm ẩn, trước tiên bác sĩ sẽ cố gắng điều trị tình trạng cụ thể đó.
• Nếu liên quan đến lối sống cần điều chỉnh lại chế độ ăn uống: Cần tránh thực phẩm mặn, cay, chua, nhiều dầu mỡ, và giảm lượng nước tiêu thụ. Cà phê và rượu bị nghiêm cấm.
• Nếu do tác dụng phụ của một số thuốc, cần xác định rõ loại thuốc và bác sĩ sẽ yêu cầu ngưng dùng hoàn toàn hoặc có thể thay thế sang loại thuốc khác.

Bên cạnh đó cũng cần các biện pháp điều trị giảm triệu chứng sưng phù mắt cá chân. Cụ thể là biện pháp khắc phục tạm thời như:

• Massage: cách này giúp cải thiện lưu thông máu đến chi dưới.
• Chườm lạnh, dùng băng ép hay thực hiện các biện pháp vật lý trị liệu nhằm mục đích giảm sưng, cải thiện khả năng di chuyển, giảm đau và viêm.
• Dùng thuốc giảm đau giảm sưng: thông thường là các thuốc giảm đau kê theo toa. Tuy nhiên, những loại thuốc này có thể gây ra tác dụng phụ và thường chỉ được sử dụng nếu biện pháp điều trị tại nhà không hiệu quả.
• Thuốc giảm bớt dịch lỏng tích tụ: trong một số trường hợp bác sĩ chỉ định alphachymotrypsin (Alpha Choay) giảm sưng, kháng viêm, hay thuốc lợi tiểu như Furosemide hoặc Lasix, cùng với rutin – một loại vitamin hỗ trợ củng cố độ bền của mạch máu.
• Nặng hơn có thể can thiệp phẫu thuật.

Tùy vào tình trạng sưng phù, tuy nhiên có đến 90% trường hợp phù mắt cá chân do bệnh lý có thể được điều trị không cần phẫu thuật.

Để có kết quả tốt nhất, bạn nên tham khảo ý kiến của bác sĩ để xác định phương pháp điều trị phù hợp với tình trạng cụ thể.

Phần này có đề cập đến một số loại thuốc kê theo toa, cần phải thăm khám và tuân thủ theo chỉ định dùng thuốc cũng như liều lượng của bác sĩ. Tuyệt đối không được tự ý mua các loại thuốc này.

☛ Tìm hiểu chi tiết: Phù chân có nguy hiểm không? Điều trị như thế nào?

Cách khắc phục và tránh tái phát phù mắt cá chân

Như đã nói ở phần điều trị ở trên, phù mắt cá chân trước mắt cần tìm cách khắc phục giảm những khó chịu sưng đau cũng như sớm vận động đi lại cho người bệnh. Bên cạnh đó bạn cũng cần tuân thủ thực hiện các khuyến cáo của bác sĩ trong việc tránh tái phát sau điều trị.

Cụ thể để khắc phục tình trạng phù chân, cũng như tránh tái phát sau điều trị bạn có thể áp dụng các biện pháp sau tại nhà.

Khắc phục tạm thời:

• Nâng cao chân: Nằm xuống và đặt nâng chân lên cao hơn so với tim. Bạn có thể sử dụng gối hỗ trợ và nên nằm ngủ với tư thế này để máu có thể lưu thông tới chân được tốt nhất giúp bạn giảm thiểu khó chịu.
• Massage chân: cách này giúp cải thiện lưu thông máu đến chân.
• Chườm lạnh vùng bị sưng phù: nhằm mục đích giảm sưng, cải thiện khả năng di chuyển.

Duy trì tránh tái phát:

• Tập thể dục thường xuyên để duy trì tuần hoàn tốt: bạn nên dành 150 phút tập thể dục cường độ vừa phải hoặc 75 phút tập thể dục cường độ cao mỗi tuần.
• Giảm lượng muối tiêu thụ: Hạn chế muối trong chế độ ăn có thể giúp giảm bớt sự tích tụ chất lỏng. Nên tiêu thụ không quá 2.300 miligam muối mỗi ngày.
• Duy trì cân nặng hợp lý: Trọng lượng cơ thể khỏe mạnh giúp giảm áp lực lên chân và cải thiện lưu thông máu.
• Sử dụng vớ nén: Vớ nén có thể hỗ trợ việc lưu thông máu và giảm sưng.
• Tránh ngồi hoặc đứng trong thời gian dài: Đứng lên và di chuyển ít nhất mỗi giờ, đặc biệt khi bạn phải ngồi hoặc đứng lâu.
• Cần tránh đi giày chật và không thoải mái.
• Không làm việc quá sức với khớp mắt cá chân.

Những biện pháp trên có thể hỗ trợ giảm sưng, cải thiện tình trạng phù mắt cá chân mà bác sĩ sẽ yêu cầu bạn thực hiện trong và sau điều trị.

Bài viết là những thông tin về tình trạng phù mắt cá chân từ nguyên nhân, cách điều trị cũng như cách khắc phục. Hi vong đem lại thông tin hữu ích và đúng lúc đến bạn. Chúc bạn sức khỏe!

Tài liệu tham khảo:

https://www.healthline.com/health/foot-leg-and-ankle-swelling

Hoạt động thể thao

Trong quá trình tham gia thể thao, bạn hoạt động chân quá mức, vận động cơ chân không đều và thường xuyên dùng một bên chân thuận khiến chân sẽ gặp phải tình trạng bắp chân bên to bên nhỏ. Các dấu hiệu có thể nhìn thấy bằng mắt thường khi hai bên chân không đều nhau.

Chẳng hạn, bạn chơi môn nhảy sào hay quần vợt, cầu lông,… chỉ sử dụng một bên chân hoặc một bên tay là chủ yếu. Điều này có thể dẫn đến các vấn đề như trật khớp vai, bong gân và đặc biệt làm cho hai tay, hai bắp chân bên to bên nhỏ.

Giải pháp

Giải pháp để khắc phục tình trạng này là tăng cường sức mạnh cho nhóm cơ yếu hơn. Bạn có thể hiểu một cách đơn giản là dành thời gian tập luyện cho nhóm cơ một bên chân nhỏ hơn hay không phải chân thuận như:

• Những bài tập đơn giản, không yêu cầu thiết bị đi kèm.
• Tập trung vào nhóm cơ yếu hơn bằng cách sử dụng một chân hoặc hông.
• Bài tập có liên quan đến chuyển động chậm, có mục tiêu cụ thể, chuyển động lệch tâm.

Do chấn thương

Nếu bạn bị gãy xương một bên chân có thể làm mất cân bằng đến sự phát triển của khung xương, dẫn đến hai chân không đều nhau. Tình trạng này có thể trở nên nghiêm trọng hơn nếu xương bị gãy thành nhiều mảnh hoặc các mô cơ bị tổn thương. Tuy nhiên, xương bị gãy không đồng nghĩa với việc chúng sẽ bị teo đi mà vẫn có thể phát triển bất thường trong quá trình hồi phục.

Bên cạnh đó, trẻ em có thể kém phát triển các chi khi gặp chấn thương. Tình trạng này sẽ làm sụn tăng trưởng của trẻ thành xương cứng khiến bé chậm phát triển khi đến tuổi trưởng thành. Các môn thể thao có thể khiến xương chân của trẻ dễ bị chấn thương hay làm bắp chân bên to bên nhỏ như bóng đá, trượt tuyết, trượt ván,…

Ngoài tình trạng bắp chân bên to bên nhỏ, người bị chấn thương chân còn có thể gặp các vấn đề như xương chân bị cong, giảm vận động ở bên chân bị gãy,…Quá trình hồi phục sau phẫu thuật cũng có thể dẫn đến tình trạng bắp chân bên to bên nhỏ. Đặc biệt, nếu phẫu thuật được thực hiện một bên cơ bắp chân. Điều này làm cơ yếu hơn cơ còn lại và có thể không lành lại như bình thường, dẫn đến bắp chân bên to bên nhỏ.

Giải pháp

• Tập phục hồi chức năng khi chân đang dần hồi phục
• Sau khi khỏi, cần phải tập luyện thêm cho nhóm cơ yếu hơn và thực hiện giãn cơ thường xuyên để hai bên chân được cân bằng.
• Có thể sử dụng các phương pháp khác như vật lý trị liệu, xoa bóp bắp chân,… để cải thiện bắp chân.

Suy giãn tĩnh mạch

Suy giãn tĩnh mạch có thể gây ra nhiều triệu chứng, một trong số đó là tình trạng bắp chân bên to bên nhỏ. Điều này có thể gây khó chịu và tự ti cho người bệnh.

Suy giãn tĩnh mạch xảy ra khi hệ thống van trong tĩnh mạch ngăn cho máu chảy ngược trở nên yếu đi hoặc bị tổn thương. Kết quả là máu bị ứ đọng, tích tụ trong các tĩnh mạch bị tác động, dẫn đến sự giãn nở và hình thành các mạch máu xoắn, phồng lên.

Mặc dù, suy giãn tĩnh mạch có thể xảy ra ở hai chân nhưng không quá lạ khi chỉ một chân bị ảnh hưởng. Triệu chứng này hoàn toàn có thể nhìn thấy rõ ràng qua sự khác biệt về kích thước giữa chân bị suy giãn tĩnh mạch sẽ to hơn so với chân bình thường. Người bị suy giãn tĩnh mạch ngoài hiện tượng phình giãn tĩnh mạch còn hay bị sưng phù chân, nặng chân về chiều, chuột rút ban đêm, đau nhức chân,…

Giải pháp

Người bệnh cần đến gặp bác sĩ để được thăm khám và chỉ định hướng điều trị phù hợp với từng mức độ bệnh:

• Sử dụng một số phương pháp điều trị xâm lấn để cải thiện triệu chứng bệnh suy giãn tĩnh mạch như: điều trị nhiệt nội tĩnh mạch, tiêm xơ tĩnh mạch, phẫu thuật hở.
• Dùng thuốc điều trị để hỗ trợ chức năng của tĩnh mạch trong một số trường hợp đau, phù hoặc loét tĩnh mạch kết hợp với điều trị bằng băng ép.
• Điều trị băng ép để kiếm soát tình trạng chảy máu ngược không từ tĩnh mạch về tim, được ưu tiên cho người điều trị nội khoa sử dụng thuốc.
• Điều chỉnh lối sống để giảm bớt triệu chứng và ngăn ngừa bệnh trầm trọng hơn như: tập các bài tập đạp xe, đi bộ, bơi lội, khi ngủ hoặc nghỉ ngơi nâng cao chân, thay đổi tư thế và di chuyển thường xuyên sau khoảng 30 phút.

☛ Đọc thêm: Profile bác sĩ chữa giãn tĩnh mạch giỏi tại Hà Nội và TP.HCM

Teo cơ chân

Teo cơ chân là tình trạng mất cơ ở bắp chân khi không được sử dụng. Nguyên nhân chủ yếu là do không hoạt động cơ bắp chân làm cho cơ bị tiêu biến. Teo cơ bắp chân xảy ra khi bạn mắc phải bệnh lý, chấn thương gây khó khăn trong việc di chuyển hoặc ngồi làm việc trong thời gian quá lâu, lười vận động….

Triệu chứng của tình trạng này là khiến bắp chân bên to bên nhỏ trong khi chiều dài chân không hề thay đổi. Bên cạnh đó còn một vài triệu chứng để nhận biết bệnh như: teo lõi cơ bắp chân, dễ bị ngã, suy nhược cơ tăng, khó khăn khi leo cầu thang, đi bộ hoặc đứng quá lâu một chỗ, dáng đi bị thay đổi,…

Giải pháp

Để điều trị tình trạng teo cơ chân, người bệnh cần thực hiện phương pháp như:

• Đến bệnh viện thăm khám để các bác sĩ đánh giá và lựa chọn phương pháp vật lý trị liệu phù hợp với tình trạng của bạn. Điều này nhằm khôi phục và tái tạo vùng cơ bắp chân bị mất mà không làm bệnh trầm trọng thêm.
• Trong trường hợp bạn bị tổn thương thần kinh, bác sĩ sẽ điều trị bằng cách liên kết các dây thần kinh và cơ lại với nhau để khôi phục chức năng cơ bắp chân trở lại một cách bình thường.
• Tăng cường hoạt động thể chất, tập luyện cách bài tập sử dụng cơ chân như đi bộ, chạy, đạp xe,…  nhằm tạo hình cho các cơ bắp chân cân đối hơn.
• Đảm bảo chế độ dinh dưỡng hợp lý, đầy đủ dưỡng chất để cải thiện sức khỏe tổng thể, nâng cao hiệu quả điều trị bệnh nhanh chóng.

Bệnh chân voi

Bệnh chân voi là một trường hợp bệnh tắc hệ tĩnh mạch do giun chỉ gây ra. Bệnh có các triệu chứng như phù chi dưới với kích thước to bất thường, phù cứng, ấn không lõm, không có cảm giác đau, da dày, biến dạng và có thể bị loét.

Phần lớn, phù chân chỉ xảy ra ở một bên chân khiến chân bên to bên nhỏ, bệnh phát tác liên tục và kéo dài từ chân lên đến đùi. Ngoài ra, phù có thể lan rộng đến các bộ phận sinh dục gây tràn dịch màng tinh hoàn, xơ cứng da bìu và xù xì.

Giải pháp

Bệnh chân voi là một tình trạng bệnh khá phức tạp, nên cần được chẩn đoán và điều trị bởi các chuyên gia chăm sóc sức khỏe có trình độ.

• Phương pháp phức hợp điều trị suy giảm: Mục đích nhằm tăng thoát bạch huyết, giảm sưng đau và khó chịu cho người bệnh.
• Bác sĩ sẽ sử dụng kĩ thuật xoa bóp chân, cơ bắp chân bị phù, các bài tập tăng cường cơ chế bơm bên trong để ngăn ngừa nhiễm trùng và kiểm soát sự xâm nhập của vi khuẩn.
• Người bệnh sẽ phải sử dụng quần áo nén, vớ nén vào ban ngày, thậm chí về đêm đối với những trường hợp nặng.
• Phương pháp phẫu thuật sẽ chỉ định thực hiện khi người bệnh trở nặng, không thể di chuyển và các biện pháp khác không có tác dụng.
• Ngoài ra, bạn nên tập thể dục nhẹ nhàng, đi bộ,… nếu có thể; kê cao chân khi nằm hoặc ngồi để giảm sưng tấy và hạn chế tình trạng bắp chân bên to bên nhỏ.

Lời kết

Hy vọng qua bài viết trên, Dulcit đã cung cấp cho bạn những thông tin hữu ích về tình trạng bắp chân bên to bên nhỏ. Khi nắm bắt được nguyên nhân gây bệnh thì sẽ có cách giải quyết và điều trị phù hợp. Từ đó giúp bạn có thể giảm sưng chân, khôi phục lại sự cân bằng ban đầu và cải thiện chất lượng cuộc sống.

Triệu chứng phù chân ấn lõm

Tình trạng phù chân ấn lõm là hiện tượng tích tụ chất lỏng trong các mô dưới chân, làm chân bị sưng to. Tình trạng này có thể gây khó khăn trong việc di chuyển và hoạt động hàng ngày của người bệnh.

Phù chân ấn lõm thường xuất hiện ở vùng mắt cá chân, mu bàn chân hoặc cẳng chân. Đây có thể là tình trạng sinh lý bình thường, tuy nhiên đó cũng là dấu hiệu tiềm ẩn của căn bệnh nguy hiểm.

Một số triệu chứng phù chân ấn lõm phổ biến như:

• Chân sưng to vượt qua mức bình thường.
• Có thể kèm theo những cơn đau ở chân dù không có bất kỳ chấn thương hay va đập nào trước đó.
• Bị phù chân kéo dài trong một thời gian dài mà không có dấu hiệu thuyên giảm.
• Khi ấn vào chỗ phù thấy bị lõm xuống và không đàn hồi lại (trừ trường hợp bị phù cứng).
• Bị phù chân ấn lõm đi kèm với những triệu chứng như mệt mỏi, tê bì và mất cảm giác ở chân.

Bị phù chân ấn lõm là cảnh báo bệnh gì?

Bị phù chân ấn lõm có thể là dấu hiệu cảnh báo bạn đang mắc phải một số bệnh lý như:

Bệnh tim

Phù chân ấn lõm do bệnh tim thường là dấu hiệu của bệnh suy tim. Tình trạng này thường thấy rõ nhất vào cuối ngày, sau khi người bệnh ngồi hoặc đứng liên tục.

Tim phải có nhiệm vụ nhận máu từ tĩnh mạch và đẩy máu lên phổi để trao đổi oxy. Khi tim phải hoạt động co bóp yếu đi, máu có thể bị ứ lại trong hệ tĩnh mạch, bao gồm cả các tĩnh mạch ở chân. Điều này làm tăng áp lực trong hệ thống mạch máu, dẫn đến sự thoát nước gây tình trạng phù chân ấn lõm.

Người bị phù chân do bệnh tim thường đi kèm với các biểu hiện khác như mệt mỏi, khó thở, tăng kích thước gan, thậm chí tràn dịch màng phổi,…

Bệnh gan

Phù chân ấn lõm có thể là dấu hiệu cảnh bảo bạn đang mắc phải bệnh xơ gan. Bệnh này do tăng lực tĩnh mạch cửa, làm giảm lưu thông máu từ tĩnh mạch chân về tim và gây phù theo cơ chế tương tự như bệnh suy tim. Ngoài ra, tình trạng xơ gan cũng ảnh hưởng đến thành phần hormone và protein trong cơ thể, đây cũng là một cơ chế khác gây phù chân.

Người mắc bệnh sẽ có những triệu chứng đi kèm với cổ trướng, phù toàn thân. Bệnh ở giai đoạn cuối có các biểu hiện khác như: vàng da, xuất huyết tiêu hóa, vàng mắt hoặc tuần hoàn bàng hệ.

Bệnh thận

Bị phù chân ấn lõm do bệnh thận là một trong những nguyên nhân phổ biến thường gặp nhất. Triệu chứng này thường gặp trong hội chứng suy thận hoặc thận mạn. Khi bệnh ở giai đoạn đầu, bệnh nhân sẽ xuất hiện các tình trạng như phù mặt, nặng mí mắt, sau đó phù chân hoặc trên toàn bộ cơ thể, phù mềm và phát triển nhanh chóng. Nguyên nhân gây ra triệu chứng này chính là khả năng bài tiết nước của thận bị suy giảm.

Khi chức năng thận bị suy yếu, hoạt động bất thường, không có khả năng lọc chất thải từ máu sẽ dẫn đến tích nước, gây ra sưng phù chân hay mắt cá chân.

Suy giãn tĩnh mạch

Suy giãn tĩnh mạch chân là tình trạng các tĩnh mạch ở chân bị giãn to và nổi lên trên bề mặt da. Nguyên nhân chủ yếu là do các van trong tĩnh mạch bị hỏng, khiến máu khó lưu thông về tim, gây ứ đọng và giãn tĩnh mạch. Bệnh thường gây cảm giác nặng chân, đau nhức, sưng phù và có thể dẫn đến loét chân nếu không được điều trị.

Tìm hiểu đầy đủ: Thông tin quan trọng về bệnh giãn tĩnh mạch chân

Khi bệnh tiến triển, các van tĩnh mạch suy yếu, đường kính tĩnh mạch giãn rộng (>3mm), dẫn đến tình trạng tích tụ máu trong tĩnh mạch lớn hơn. Do đó, các triệu chứng bị phù chân ấn lõm do suy giãn tĩnh mạch cũng trở nên rõ rệt, nặng hơn ở vùng mắt cá và bàn chân; máu tích tụ gây loạn lưỡng khiến vùng da cẳng chân đậm màu, thậm chí có thể tím hoặc đen; hệ thống tĩnh mạch lồi lên bề mặt da gây đau nhức, nặng nề,…

Tìm hiểu thêm: Bị giãn tĩnh mạch nhẹ nên điều trị thế nào?

Bệnh lý về hệ bạch huyết

Trong cơ thể người, hệ thống bạch huyết đóng vai trò quan trọng trong việc loại bỏ dịch dư thừa có trong các mô. Do đó, tình trạng tích tụ dịch quá mức trong bệnh phù chân ấn lõm thường có thể xuất phát từ sự tổn thương của hệ thống này.

Chấn thương, bệnh lý hoặc do can thiệp phẫu thuật có thể gây tổn thương hệ bạch huyết và mạch bạch huyết. Nếu khả năng lưu dẫn dịch của hệ bạch huyết không tốt, có thể dẫn đến tình trạng phù thũng kéo dài và tái phát nhiều lần.

Một số nguyên nhân khác

• Ngồi hoặc đứng quá lâu trong thời gian dài: Ngồi hoặc đứng trong thời gian dài cũng có thể gây phù chân ấn lõm vì những hoạt động này có thể tạo ra áp lực và gây cản trở cho quá trình lưu thông máu ở chân.
• Thiếu dinh dưỡng: Phù toàn thân hoặc hai chi dưới, phù trắng, mềm, ấn lõm và mức độ phù không thuyên giảm từ sáng hay chiều. Đồng thời, không có protein trong nước tiểu. Bị phù thường do thiếu ăn hoặc do mắc các bệnh mạn tính như rối loạn tiêu hoá kéo dài, ung thư, lao, tê liệu hoặc nằm lâu do bệnh mạn tính.
• Thời kỳ thai nghén: Bị phù chân ấn lõm có thể xảy ra trong thời kỳ mang thai. Nguyên nhân của tình trạng này là do sự phát triển của thai nhi trong lòng tử cung, gây chèn ép vào hệ tĩnh mạch, làm giảm sự lưu thông máu từ chân về tim, dẫn đến phù chân do ứ trệ máu. Tình trạng này sẽ mất đi sau khi sinh con.
• Tác dụng phụ của thuốc: Khi người bệnh sử dụng một số loại thuốc như thuốc giãn mạch, thuốc chống viêm không steroid (NSAIDs), thuốc chẹn kênh canxi (đối kháng calcium), estrogen hay thuốc tiểu đường thiazolidinediones đều có thể làm tăng nguy cơ phù nề.

☛ Tìm hiểu thêm: Phù chân có nguy hiểm không?

Bị phù chân ấn lõm nên làm gì?

Có rất nhiều phương pháp để giúp người bệnh cải thiện được tình trạng phù chân ấn lõm. Tuy nhiên, tuỳ vào từng trường hợp và triệu chứng bệnh sẽ có phác đồ điều trị khác nhau.

Khám và điều trị theo hướng dẫn bác sĩ

Người bệnh khi thấy bản thân có những triệu chứng nêu trên thì cần đến bệnh viện sớm. Bác sĩ sẽ thăm khám và đưa ra phác đồ điều trị phù hợp tùy theo từng nguyên nhân gây bệnh.

Chẳng hạn, với những người bị suy tim có thể điều trị bằng thuốc, thiết bị y tế hỗ trợ tim hoặc phẫu thuật. Đối với những người bị suy giãn tĩnh mạch khó để điều trị tận gốc, nên tuỳ vào triệu chứng và tình trạng bệnh để bác sĩ đưa ra phương pháp điều trị phù hợp như uống thuốc, điều trị nội khoa hay phẫu thuật,…

☛ Tham khảo tại: Bị phù chân uống thuốc gì hiệu quả?

Áp dụng biện pháp giảm phù chân tại nhà

Nếu người bệnh bị phù chân ấn lõm do thói quen, lối sống hay do một số chấn thương nhỏ thì hoàn toàn có thể điều trị tại nhà với những liệu pháp sau:

Tập các bài tập giảm sưng phù

Người bệnh có thể tập luyện các bài tập giảm sưng phù, vận động vừa sức sẽ giúp loại bỏ lượng dịch dư thừa gây phù chân. Điều này giúp lượng máu ứ đọng chảy ngược về tim và lưu thông tuần hoàn máu.

Một số bài tập giảm sưng phù mà người bệnh có thể thực hiện như đi bộ nhẹ nhàng, tập yoga, các bài tập nâng chân, xoay chân, tập mắt cá chân,…

Chườm lạnh

Người bệnh có thể áp dụng biện pháp chườm lạnh để giúp thu nhỏ mạch máu và làm giảm lượng dịch lỏng rò rỉ ra ngoài. Điều này giúp lưu thông máu trở lại tim. Tuy nhiên, chườm lạnh chỉ nên thực hiện không quá 10 phút/lần. Đồng thời đây là chỉ phương pháp điều trị tạm thời, để điều trị dứt điểm, người bệnh cần kết hợp với nhiều biện pháp khác.

Massage chân

Bị phù chân ấn lõm sử dụng phương pháp massage chân thực sự có hiệu quả, đặc biệt là người già. Bởi đây là một trong những đối tượng thường xuyên gặp phải tình trạng như thành mạch máu dễ vỡ, kém lưu thông,…

Xem thêm: 7 loại máy massage dành cho người bị giãn tĩnh mạch chân

Thay đổi chế độ ăn uống và sinh hoạt

Việc thay đổi chế độ ăn uống, sinh hoạt cũng đóng góp không ít trong việc cải thiện phù chân ấn lõm.

• Người bệnh cần uống đủ nước.
• Cắt giảm lượng muối ăn trong chế độ ăn uống hàng ngày.
• Bổ sung những thực phẩm giàu magie như ngũ cốc nguyên hạt, cải bó xôi, đậu,…
• Trong quá trình điều trị bệnh phải luôn tuân thủ hướng dẫn của bác sĩ.
• Duy trì lối sống tích cực, tránh căng thẳng, lo âu.

Ngoài ra, người bệnh cũng có thể phòng ngừa phù chân ấn lõm bằng những biện pháp sau:

• Khi nằm, bệnh nhân có thể đặt một cái gối dưới chân để nâng chân lên cao hơn khoảng 45 độ, nhằm giảm áp lực dưới chân, giúp lưu thông máu tốt hơn.
• Duy trì cân nặng phù hợp.
• Hạn chế đứng hoặc ngồi lâu trong thời gian dài.
• Khi chân bị phù chân ấn lõm, người bệnh có thể vuốt nhẹ từ dưới lên để giúp máu và lượng chất lỏng dư thừa được lưu thông, giảm tắc nghẽn.
• Đồng thời cần thăm khám định kỳ để theo dõi diễn biến của bệnh và tìm ra hướng điều trị thích hợp trong thời gian tiếp theo.

Người đi bước chân nặng nề nói nên điều gì về tính cách vận mệnh?

Người đi bước chân nặng nề, lê dép

Theo quan niệm tướng số, cách đi đứng và bước chân của một người có thể tiết lộ nhiều điều về tính cách và vận mệnh của họ. Cụ thể, “Người đi bước chân nặng nề, lê dép” thường được hiểu là người có tính cách thiên về sự thận trọng, không vội vàng trong mọi hành động và quyết định. Họ có thể là người kiên nhẫn, bền bỉ, nhưng đôi khi lại thiếu sự linh hoạt và nhanh nhẹn.

Bước chân nặng nề cũng có thể ám chỉ rằng người đó đang gánh chịu nhiều trách nhiệm, lo lắng hoặc áp lực trong cuộc sống. Họ có thể là người đáng tin cậy, sẵn sàng đối mặt và giải quyết vấn đề một cách nghiêm túc. Tuy nhiên, điều này cũng có thể làm họ trở nên cứng nhắc và khó thích nghi với những thay đổi đột ngột.

Trong một số trường hợp, cách đi lê dép có thể phản ánh sự thoải mái và không quá coi trọng những chuẩn mực xã hội hay áp đặt từ bên ngoài. Điều này có thể là biểu hiện của một tâm hồn tự do, không bị ràng buộc bởi quy tắc hay giới hạn.

Người đi chậm, đủng đỉnh

Trong nhân tướng học, tướng đi được xem là một cách để dự đoán tính cách, vận mệnh và sức khỏe của một người. Dáng đi chậm rãi cũng có những đặc điểm và ý nghĩa riêng biệt.

Đặc điểm:

• Bước đi chậm rãi, thong thả, không vội vàng.
• Thường đi với tư thế thoải mái, không gượng ép.
• Có thể đi với đầu hơi cúi xuống hoặc nhìn thẳng về phía trước.

Xét về tính cách, theo các nguồn về nhân tướng học cho thấy, người có tướng đi chậm chạm, đủng đỉnh thường có tính cách ôn hòa, trầm tĩnh, ít khi nóng vội, cũng là người có tính tỉ mỉ, cẩn thận.

Đây là loại tướng đi thong dong, bình ổn, không vội vàng, cho thấy người đó có chủ vận khí lớn, đàng hoàng, không lo nghĩ nhiều nên dễ là người nhàn hạ, giàu có. Tuy nhiên, nếu đi quá chậm chạp, chân bước lạch bạch như ngan vịt thì lại là tướng tiểu hoặc trung phú, có tiền có của nhưng không phải đại gia. Đây là loại tướng đi thiếu quyết đoán, thiếu đảm lượng, hay chấp nê tiểu tiết.

Dáng đi như vác nặng

Người có bước đi nặng nhọc, thường cúi đầu về phía trước, mắt nhìn xuống chân thể hiện một số đặc trưng về mặt tâm lý và tính cách.

Họ thường có một sự nhận thức sâu sắc về bản thân: Những người này thường tự tin và có ý thức mạnh mẽ về giá trị cá nhân của mình. Họ có thể có xu hướng tự tin quá mức trở thành tự cao tự đại. Bản thân họ là người luôn ngưỡng mộ hư vinh,  điều này đôi khi dẫn đến việc họ hành xử một cách phô trương và có thể mắc phải sai lầm do thiếu sự hiểu biết sâu sắc về người khác.

Với tư thế đi đặc trưng của mình, họ có vẻ như không đối diện trực tiếp với cuộc sống và bản thân, dẫn đến cảm giác cô lập và khó khăn trong việc kết nối với người khác. Điều này có thể khiến họ trải qua nhiều cảm xúc tiêu cực và luôn thấy cô độc và đau khổ.

Lưu ý chung:

Thực tế, quan niệm tướng số không phải lúc nào cũng chính xác và không thể áp dụng rộng rãi cho mọi người. Mỗi cá nhân là duy nhất và phức tạp, và không thể đánh giá chỉ qua một vài đặc điểm bề ngoài. Do đó, việc sử dụng tướng số để hiểu về một người cần được tiếp cận một cách cẩn trọng và không nên coi đó là cơ sở duy nhất để đánh giá hay phán xét ai đó.

Chân đi nặng nề khi đi là bị gì?

Cảm giác nặng nề khi di chuyển là một triệu chứng phổ biến, có thể xuất phát từ nhiều nguyên nhân khác nhau, từ đơn giản đến phức tạp. Dưới đây là một số nguyên nhân chính dẫn đến tình trạng này:

1. Vấn đề về cơ bắp và khớp

Tập luyện quá sức: 

Khi bạn tập luyện với cường độ cao hơn mức cơ thể có thể đáp ứng, cơ bắp ở chân buộc phải hoạt động liên tục, dẫn đến thiếu hụt oxy và năng lượng. Hệ quả là axit lactic – chất thải sinh ra trong quá trình chuyển hóa cơ bắp – tích tụ, gây ra cảm giác mệt mỏi, đau nhức, nặng nề và giảm khả năng co bóp. Tình trạng này kéo dài có thể dẫn đến tổn thương nhỏ cho các sợi cơ, gây viêm nhiễm và sưng.

Chấn thương: 

Tai nạn, va chạm, ngã, trật khớp, bong gân, hoặc rách cơ là những nguyên nhân phổ biến dẫn đến chấn thương ở cơ bắp, khớp hoặc dây chằng ở chân. Chấn thương gây tổn thương cho các mô mềm, dẫn đến viêm nhiễm, sưng, đau, bầm tím và ảnh hưởng đến chức năng vận động của chân. Khi di chuyển, bạn có thể cảm thấy nặng nề, khó khăn và đau đớn tại vị trí tổn thương.

Thoái hóa khớp:

Thoái hóa khớp là một bệnh lý mãn tính xảy ra khi lớp sụn bao bọc đầu xương trong khớp bị mòn dần, làm giảm khả năng trơn trượt và giảm ma sát của khớp. Thoái hóa khớp thường xảy ra ở các khớp chịu tải nhiều như khớp gối, hông, và mắt cá chân.

Bệnh này gây ra các triệu chứng như đau khớp, cứng khớp, sưng khớp và giảm khả năng vận động. Khi đi lại, bạn có thể cảm thấy nặng nề, khó khăn và đau nhức ở các khớp bị thoái hóa.

Các ảnh hưởng của bệnh:

1. Hạn chế vận động:

• Cứng khớp, giảm phạm vi chuyển động, khiến việc đi lại, sinh hoạt hàng ngày trở nên khó khăn.
• Teo cơ do ít vận động, ảnh hưởng đến sức mạnh và sự linh hoạt của cơ bắp.
• Biến dạng khớp, ảnh hưởng đến tư thế và dáng đi.

2. Đau nhức mãn tính:

• Cơn đau có thể âm ỉ, dai dẳng hoặc dữ dội, ảnh hưởng đến giấc ngủ, tâm trạng và khả năng tập trung.
• Viêm khớp do thoái hóa có thể dẫn đến sưng tấy, nóng đỏ và đau nhức dữ dội.
• Đau nhức có thể lan ra các khu vực xung quanh khớp, ảnh hưởng đến chất lượng cuộc sống.

3. Biến chứng nguy hiểm:

• Hoại tử xương: Xương bị thiếu máu nuôi dưỡng, dẫn đến hoại tử, có thể cần phẫu thuật để thay khớp.
• Gãy xương: Xương yếu đi do thoái hóa, dễ gãy khi chịu tác động lực.
• Chảy máu hoặc nhiễm trùng khớp: Do tổn thương các mô mềm trong khớp.
• Rách dây chằng hoặc gân: Do yếu đi và chịu áp lực lớn.
• Tổn thương thần kinh: Do chèn ép bởi các gai xương hoặc sưng khớp.

2. Suy giãn tĩnh mạch

Suy tĩnh mạch là một bệnh lý thường gây phù nề ở chi dưới, thay đổi da và tạo cảm giác khó chịu do tăng áp lực tĩnh mạch ở chi dưới.

Bệnh suy tĩnh mạch xảy ra khi các van trong tĩnh mạch bị hỏng, không thể ngăn chặn máu chảy ngược lại và dẫn đến sự ứ đọng ở chân.

Dưới đây là nhóm đối tượng có nguy cơ cao mắc bệnh:

• Yếu tố di truyền: Nếu gia đình có người mắc bệnh, nguy cơ của bạn cao hơn so với người bình thường.
• Giới tính: Nữ giới có nguy cơ cao gấp 2-3 lần so với nam giới do ảnh hưởng của nội tiết tố, đặc biệt trong thai kỳ và sau sinh.
• Tuổi tác: Nguy cơ tăng dần theo tuổi tác, thường gặp ở người trên 50 tuổi.
• Nghề nghiệp: Những người thường xuyên đứng hoặc ngồi lâu như giáo viên, nhân viên văn phòng, công nhân nhà máy,… có nguy cơ cao hơn.
• Thừa cân béo phì: Tăng áp lực lên hệ thống tĩnh mạch, dẫn đến suy giảm chức năng và dễ bị giãn.
• Mang thai: Thai nhi lớn chèn ép vào các tĩnh mạch, cản trở lưu thông máu.
• Một số yếu tố khác: Táo bón, ít vận động, hút thuốc lá, mặc quần áo bó sát,…

Bệnh ảnh hưởng đến thẩm mỹ, gây khó chịu và tiềm ẩn nhiều biến chứng nguy hiểm nếu không được điều trị kịp thời.

Ảnh hưởng:

• Thẩm mỹ: Tĩnh mạch nổi rõ dưới da, ngoằn ngoèo, ảnh hưởng đến ngoại hình. (Xem thêm: Mẹo che giấu vùng da bị giãn tĩnh mạch)
• Cảm giác khó chịu: Chân sưng tấy, đau nhức, nặng nề, tê bì, chuột rút, ngứa da.
• Giảm chất lượng cuộc sống: Khó khăn trong sinh hoạt, vận động, làm việc, ảnh hưởng đến tâm lý.

Biến chứng:

• Viêm tắc tĩnh mạch: Tĩnh mạch bị viêm, sưng đỏ, đau nhức, có thể dẫn đến hình thành cục máu đông.
• Chàm da: Da ở vùng chân bị sần sùi, ngứa ngáy, bong tróc, lâu ngày có thể loét.
• Loét tĩnh mạch: Vết loét khó lành, chảy dịch, gây nhiễm trùng, ảnh hưởng đến chức năng vận động.
• Huyết khối tĩnh mạch sâu: Cục máu đông hình thành trong lòng tĩnh mạch sâu, có thể di chuyển đến phổi, gây thuyên tắc phổi, nguy hiểm đến tính mạng.

Bên cạnh việc sử dụng thuốc theo chỉ định của bác sĩ, việc kiểm soát lối sống đóng vai trò quan trọng trong việc cải thiện triệu chứng bệnh:

• Duy trì cân nặng hợp lý.
• Tập thể dục thường xuyên.
• Tránh đứng hoặc ngồi lâu.
• Nâng cao chân khi ngủ.
• Mang vớ y khoa.

Tìm hiểu: Danh sách các bác sĩ khám và chữa suy giãn tĩnh mạch uy tín

Hiện nay, việc sử dụng thực phẩm bảo vệ sức khỏe có nguồn gốc thảo dược đang là xu hướng được nhiều người lựa chọn để hỗ trợ điều trị suy giãn tĩnh mạch.

Dulcit - đầy lùi suy giãn tĩnh mạch hiệu quả

Hết đau nhức, nặng chân, sưng phù, nóng rát, chuột rút ban đêm

• Xem sản phẩm
• Mua ngay

Viên uống DULCIT được nhập khẩu nguyên hộp từ Pháp, có thành phần 100% thảo dược:

1. Chiết xuất hạt dẻ ngựa (Aescin 40mg):

• Chống phù nề, viêm, oxy hóa, làm bền thành mạch.
• Hỗ trợ điều trị trĩ, suy giãn tĩnh mạch mãn tính, phù nề sau phẫu thuật.

2. Chiết xuất cây đậu chổi (Ruscogenin 7.5mg):

• Giúp giảm cảm giác mỏi, nặng nề chân, mang lại tinh thần thoải mái, thư giãn cho người bệnh. Hỗ trợ điều trị suy giãn tĩnh mạch mãn tính.

3. Bột lá cây phỉ (30mg):

• Hỗ trợ giảm sưng, kháng khuẩn, kháng viêm, hỗ trợ phòng ngừa viêm tĩnh mạch

Dulcit là sản phẩm có nguồn gốc thảo dược, nhập khẩu từ Holistica Pháp với tác dụng hỗ trợ điều trị suy giãn tĩnh mạch chân, giảm các triệu chứng suy giãn tĩnh mạch. Với 10 năm tại Việt Nam, sản phẩm có mặt trên 2000 nhà thuốc uy tín và được chục ngàn người Việt tin dùng.

3. Bệnh thần kinh ngoại biên

Bệnh thần kinh ngoại biên là một bệnh lý xảy ra do tổn thương các dây thần kinh nằm bên ngoài não và tủy sống. Các dây thần kinh ngoại biên chịu trách nhiệm truyền tín hiệu từ não và tủy sống đến các cơ quan đích như cơ bắp, da, và nội tạng. Khi các dây thần kinh ngoại biên bị tổn thương, có thể gây ra các rối loạn về cảm giác, vận động, thực vật và tự chủ.

Bệnh thần kinh ngoại biên thường ảnh hưởng đến các dây thần kinh ở tay và chân, gây ra các triệu chứng như tê bì, ngứa ran, đau nhức và cảm giác nặng nề ở các chi này. Cảm giác nặng chân khi đi có thể do dây thần kinh vận động bị tổn thương, làm giảm khả năng điều khiển cơ bắp và co bóp ở chân. Ngoài ra, cảm giác nặng chân cũng có thể xuất phát từ tổn thương của dây thần kinh cảm giác ở chân, làm giảm khả năng cảm nhận và phản ứng với các kích thích bên ngoài như nhiệt độ, áp lực, và đau.

Có nhiều yếu tố nguy cơ dẫn đến bệnh lý này, được chia thành các nhóm chính sau:

1. Rối loạn chuyển hóa:

• Tiểu đường: Đây là nguyên nhân phổ biến nhất, do lượng đường trong máu cao làm tổn thương các dây thần kinh.
• Thiếu vitamin B12: Vitamin B12 đóng vai trò quan trọng trong việc sản xuất myelin, bao bọc và bảo vệ các dây thần kinh.
• Rối loạn chức năng tuyến giáp: Suy giáp hoặc cường giáp có thể ảnh hưởng đến chức năng thần kinh.
• Rối loạn thận: Suy thận có thể dẫn đến tích tụ các chất độc hại trong cơ thể, ảnh hưởng đến thần kinh.

2. Nhiễm trùng:

• Viêm gan B, C: Virus viêm gan B và C có thể tấn công trực tiếp vào các dây thần kinh.
• HIV/AIDS: Virus HIV có thể ảnh hưởng đến hệ thống miễn dịch, dẫn đến tổn thương thần kinh.
• Bệnh Lyme: Do vi khuẩn Borrelia burgdorferi lây truyền qua vết cắn của ve.
• Cúm: Virus cúm có thể gây ra hội chứng Guillain-Barré, một bệnh lý tự miễn ảnh tấn công các dây thần kinh.

3. Yếu tố di truyền:

• Bệnh Charcot-Marie-Tooth: Một bệnh di truyền ảnh hưởng đến các dây thần kinh ngoại biên.
• Bệnh Friedreich ataxia: Một bệnh di truyền ảnh hưởng đến hệ thống thần kinh, bao gồm cả dây thần kinh ngoại biên.
• Bệnh Refsum: Một bệnh di truyền ảnh hưởng đến quá trình chuyển hóa axit béo, dẫn đến tổn thương thần kinh.

4. Các nguyên nhân khác:

• Chấn thương: Tai nạn hoặc chấn thương có thể làm tổn thương các dây thần kinh.
• Uống rượu bia quá mức: Rượu bia có thể làm tổn thương các dây thần kinh.
• Tác dụng phụ của thuốc: Một số loại thuốc có thể gây ra tổn thương thần kinh như tác dụng phụ.
• Hút thuốc lá: Hút thuốc lá có thể làm giảm lưu lượng máu đến các dây thần kinh, dẫn đến tổn thương.

4. Một số nguyên nhân khác

• Mang giày dép không phù hợp: Mang giày dép quá chật hoặc quá cao có thể gây áp lực lên chân, dẫn đến cảm giác nặng nề và khó chịu.
• Tăng cân: Tăng cân quá mức có thể làm tăng áp lực lên các khớp ở chân, dẫn đến cảm giác nặng nề khi đi lại.
• Mang thai: Phụ nữ mang thai có thể bị sưng phù ở chân do sự thay đổi nội tiết tố và áp lực của thai nhi lên các tĩnh mạch.

Nặng chân có thể là dấu hiệu của nhiều vấn đề sức khỏe khác nhau. Nếu bạn thường xuyên bị nặng chân khi đi lại, hãy đến gặp bác sĩ để được chẩn đoán và điều trị phù hợp.

Nguyên nhân gây phù chân trong đông y

1. Ngoại cảm phong thấp:

Do môi trường sống ẩm ướt, lạnh giá, cộng thêm sức đề kháng yếu khiến tà khí phong thấp từ bên ngoài xâm nhập, tích tụ ở chân, dẫn đến sưng phù.

2. Thấp trọc lưu trệ:

Tỳ có chức năng vận hóa thủy dịch, thận bài tiết thủy dịch. Khi tỳ thận hư yếu, chức năng bài tiết suy giảm, khiến thủy dịch ứ trệ ở chân, dẫn đến phù nề.

3. Khí trệ huyết ứ:

Biểu hiện: Sưng phù kéo dài, mức độ nặng nhẹ khác nhau, phù nề các chi hoặc toàn thân, chủ yếu là phù chi dưới.

Khí huyết lưu thông không kém, không lưu thông, dẫn đến ứ trệ thủy dịch.

4. Tỳ vị thất điều:

Tỳ là cơ quan vận hóa của cơ thể, vị có chức năng giáng nghịch. Khi tỳ vị thất điều, thủy dịch không vận chuyển được khắp cơ thể, thường ứ trệ ở chân, dẫn đến phù nề.

5. Thận khí hư:

Thận khí hư yếu khiến chức năng bài tiết thủy dịch giảm, dẫn đến ứ trệ ở chân, gây phù nề.

6: Tỳ dương hư:

Biểu hiện: Sưng phù kéo dài, chủ yếu ở phần dưới thắt lưng, ấn vào da lõm lâu mới hồi phục.

Nguyên nhân: Do chức năng tỳ dương suy yếu, không thể vận hóa thủy dịch, dẫn đến ứ trệ.

7. Thận dương hư:

Biểu hiện: Sưng phù liên tục, mặt phù nề, cơ thể sưng tấy, đặc biệt là phần dưới thắt lưng.

Nguyên nhân: Do chức năng thận dương suy yếu, không thể khí hóa thủy dịch, dẫn đến ứ trệ.

Có thể bạn quan tâm: Phù chân ấn lõm là dấu hiệu bệnh gì?

Một số bài thuốc đông y chữa phù chân

Lục quan hợp tứ linh thang

• Cam thảo: 4g
• Bán hạ: 8g
• Trần bì: 8g
• Trư linh: 12g
• Bạch truật: 12g
• Trạch tả: 12g
• Bạch linh: 12g
• Sa sâm: 12g
• Mộc thông: 12g
• Xa tiền: 12g

Chu sa thần hiệu hoàn

• Mộc hương: 4g
• Thanh bì: 8g
• Nguyên hoa: 8g
• Binh lang: 8g
• Đại kính: 8g
• Cam toại: 8g
• Đại hoàng: 20g
• Khiêu ngưu: 40g

Ngũ bì ẩm

• Phục linh bì: 10g
• Đại phúc bì: 10g
• Sinh khương bì: 10g
• Địa cốt bì: 15g
• Ngũ gia bì: 15g

Thận khí hoàn

• Phụ tử: 8g
• Ngưu tất: 8g
• Đan bì: 12g
• Xa tiền: 12g
• Sơn phù: 12g
• Trạch tả: 12g
• Hoài sơn: 12g
• Bạch linh: 12g
• Thục địa: 20g

Việt tỳ thang

• Cam thảo: 5g
• Ma hoàng: 10g
• Sinh khương: 10g
• Bạchtruật: 15g
• Táo: 15g
• Thạch cao: 30g

Đào hồng tứ vật thang

Chủ trị: sưng phù do khí trệ huyết ứ.

Công dụng: Ích khí, bổ huyết, dưỡng hoạt huyết, phá ứ, tán kết, tán thũng; chủ trị suy giãn tĩnh mạch chi, viêm tắc tĩnh mạch chi

Bài thuốc: Sinh địa 16g, thục địa 12g, đương quy 24g, xích thược 24g, xuyên khung 16g, đào nhân 16g, hồng hoa 16g, đan sâm 24g, hoàng kỳ 16g, hòe hoa 24g, hạt dẻ 32g, hạt mít 32g, rễ – quả nhàu 32g, hạ khô thảo (cải trời) 32g.

Thực tỳ tán

Chủ trị: Tỳ dương hư, phù nề, tiêu chảy, tiểu đục, chân tay lạnh.

Công dụng: Bổ tỳ, ấm dương, kiện tỳ, lợi tiểu.

Thành phần:

• Bạch linh: 30g
• Bạch truật: 30g
• Cam thảo: 16g
• Can khương: 30g
• Đại phúc tử: 30g
• Hậu phác: 30g
• Mộc hương: 30g
• Mộc qua: 30g
• Phụ tử: 30g
• Thảo quả: 30g

Cách dùng:

• Tán bột.
• Mỗi lần dùng 12g, thêm Gừng 5 lát, Táo 1 quả, sắc uống.

Chân vũ thang

Chủ trị: Tỳ thận dương hư, thủy khí ứ trệ, phù nề, tiểu tiện khó khăn, sợ lạnh, tiêu chảy, lưỡi nhợt rêu trắng, mạch trầm nhược hoặc trầm hoạt

Công dụng: Ôn dương, lợi thủy.

Thành phần:

• Phụ tử: 8 – 12g (chế biến)
• Bạch truật: 12 – 16g
• Bạch thược: 8 – 12g
• Phục linh: 12 – 16g
• Sinh khương: 10 – 12g

Cách dùng:

Sắc uống, chia 2 – 3 lần trong ngày.

Tham khảo thêm: Các loại thuốc nam chữa phù chân

Châm cứu, bấm huyệt chữa phù chân

Tình trạng sưng tấy ở chi dưới có thể được cải thiện thông qua châm cứu, phương pháp này chủ yếu có thể khai thông kinh mạch và giúp cải thiện tình trạng sưng tấy do kinh mạch bị tắc nghẽn.

Bấm một số huyệt sau:

Túc tam lý

Vị trí: Nằm dưới đầu gối 3 thốn (tương đương 4 ngón tay), đo dọc theo đường bờ ngoài của cẳng chân.

Cách bấm: Dùng ngón tay cái day ấn trực tiếp vào huyệt vị với lực vừa phải, cảm giác hơi tê tức.

Bấm giữ huyệt trong khoảng 1 – 3 phút, sau đó day ấn nhẹ nhàng thêm vài lần.

Có thể dùng máy bấm huyệt để hỗ trợ.

Tam âm giao

Vị trí: Bên trong cẳng chân, cao hơn mắt cá chân nội 4 thốn (tương đương 6 ngón tay), đo dọc theo bờ trong của cẳng chân. Nơi lõm giữa gân cơ chày sau và gân cơ duỗi dài ngón chân cái.

Cách bấm: Dùng ngón tay cái day ấn trực tiếp vào huyệt vị với lực vừa phải, cảm giác hơi tê tức.

Bấm giữ huyệt trong khoảng 1 – 3 phút, sau đó day ấn nhẹ nhàng thêm vài lần.

Có thể dùng máy bấm huyệt để hỗ trợ

Dương lăng tuyền

Vị trí: Dưới đầu gối 1 thốn (tương đương 1.5 ngón tay), đo dọc theo bờ ngoài của cẳng chân. Nơi lõm phía trước, dưới đầu nhỏ xương mác, thân nối với đầu trên xương mác, khe giữa cơ mác bên dài và cơ duỗi chung các ngón chân.

Cách bấm: Dùng ngón tay cái day ấn trực tiếp vào huyệt vị với lực vừa phải, cảm giác hơi tê tức.

Bấm giữ huyệt trong khoảng 1 – 3 phút, sau đó day ấn nhẹ nhàng thêm vài lần.

Có thể dùng máy bấm huyệt để hỗ trợ.

Huyệt Phong long

Vị trí: Nằm ở mặt trước ngoài của cẳng chân, cách mắt cá chân ngoài 8 thốn (tương đương 4 ngón tay). Ở phần lõm bên ngoài khu vực xương ống chân

Tác dụng: Trị nôn mửa, táo bón, phù nề, có thể dùng để trị phù nề chi dưới.

Cách bấm: Dùng ngón tay cái day ấn trực tiếp vào huyệt vị với lực vừa phải, cảm giác hơi tê tức. Bấm giữ huyệt trong khoảng 1 – 3 phút, sau đó day ấn nhẹ nhàng thêm vài lần.

Lưu ý:

• Nên bấm huyệt khi cơ thể thư giãn, không căng thẳng.
• Bấm huyệt với lực vừa phải, không quá mạnh để tránh gây tổn thương.
• Nếu có bất kỳ vấn đề sức khỏe nào, hãy tham khảo ý kiến bác sĩ trước khi bấm huyệt.

Xoa bóp giữa phù chân

Nói chung, tình trạng phù nề ở chi dưới có thể được cải thiện thông qua xoa bóp, chủ yếu có thể đẩy nhanh quá trình lưu thông máu cục bộ, cũng có thể giúp phục hồi tình trạng sưng tấy cục bộ.

Hướng dẫn cách xoa bóp để cải thiện tình trạng phù chân:

1. Chuẩn bị:

• Tìm một nơi yên tĩnh và thoải mái.
• Chuẩn bị sẵn một ít dầu massage hoặc kem dưỡng ẩm.
• Khởi động nhẹ nhàng bằng cách xoay cổ chân và mắt cá chân.

2. Kỹ thuật xoa bóp:

Bắt đầu từ mắt cá chân và di chuyển lên bắp chân:

• Dùng lòng bàn tay vuốt nhẹ từ mắt cá chân lên bắp chân.
• Dùng ngón tay cái ấn nhẹ vào các huyệt đạo trên bắp chân.
• Dùng hai bàn tay bóp nhẹ bắp chân theo chuyển động tròn.

3. Lưu ý:

• Nên xoa bóp mỗi chân trong khoảng 10-15 phút.
• Lực xoa bóp vừa phải, không quá mạnh để tránh gây tổn thương.
• Nên xoa bóp khi cơ thể thư giãn, không căng thẳng.
• Tốt nhất nên xoa bóp trước khi đi ngủ.

Bài viết khác:

• Tìm hiểu cách chữa phù chân bằng thuốc tây 
• Tìm hiểu cách chữa phù chân tại nhà đơn giản

Nguyên nhân phù chân ở bà bầu

Phụ nữ mang thai thường bị phù chân do những nguyên nhân phổ biến như sau:

Tăng lượng chất lỏng trong cơ thể: Lượng máu và các chất lỏng khác trong thai kỳ tăng hơn 50% so với mức bình thường để đáp ứng nhu cầu phát triển của em bé. Các chất lỏng dư thừa thường dồn xuống dưới chân và bàn chân gây phù kèm theo cảm giác nặng nề, nhức mỏi, khó chịu.

Thai nhi phát triển: Tử cung ngày càng lớn để đủ không gian cho thai nhi phát triển làm tăng áp lực lên các tĩnh mạch vùng xương chậu và chi dưới. Điều này cản trở quá trình hồi lưu máu từ chân trở về tim, khiến máu dồn lại, đẩy chất lỏng từ tĩnh mạch vào các mô xung quanh gây phù chân và mắt cá chân.

Thay đổi nội tiết tố: Sự gia tăng hormone progesterone trong thai kỳ có khả năng làm mềm các thành tĩnh mạch, khiến chúng giãn ra và gặp khó khăn khi vận chuyển máu. Từ đó, máu có thể bị ứ đọng và tăng nguy cơ phù nề kèm chứng suy giãn tĩnh mạch.

Chế độ ăn uống: Một số người cho rằng phụ nữ mang thai cần bổ sung khẩu phần ăn gấp 2 lần để mẹ và bé đều khỏe mạnh. Tuy nhiên, nếu tiêu thụ lượng lớn thức ăn mỗi ngày, bà bầu có thể bị tăng cân ngoài mức kiểm soát khiến các dây thần kinh chi dưới bị chèn ép và sưng phù. Ngoài ra, ăn quá mặn cũng là nguyên nhân dẫn đến tích nước và phù ở chân.

Lười vận động: Mang thai khiến phụ nữ luôn cảm thấy mệt mỏi và gặp khó khăn khi di chuyển. Nếu đứng hoặc ngồi liên tục trong thời gian quá dài, máu khó lưu thông ở chi dưới, dễ bị trì trệ gây tắc nghẽn dẫn đến suy giãn tĩnh mạch với triệu chứng phổ biến là đau nhức, sưng phù chân, chuột rút về đêm.

Sau khi sinh em bé, chân của bạn có thể bị sưng phù nhiều hơn. Tuy nhiên, tình trạng này sẽ tự suy giảm và biến mất hoàn toàn trong khoảng 1 tuần sau đó do cơ thể tự loại bỏ các chất lỏng dư thừa bằng nhiều cách như: đi tiểu thường xuyên, đổ nhiều mồ hôi…

Bà bầu phù chân mấy lần thì sinh?

Theo quan niệm dân gian. phụ nữ mang thai thường bị phù chân 3 lần từ tuần thứ 36 – 40 thì sẽ sinh em bé trong khoảng 1 – 2 tuần sau đó. Tuy nhiên, chưa có nghiên cứu khoa học nào chứng minh được tính đúng đắn của giả thuyết này và có nhiều trường hợp mẹ bầu không trải qua tình trạng nêu trên.

Vì vậy, bạn không nên dựa vào số lần phù chân để xác định thời gian sinh em bé. Thay vào đó, thời điểm sinh nở có thể được nhận thấy bằng nhiều yếu tố khác như:

Vỡ ối: Đây là hiện tượng dịch lỏng chảy từ từ hoặc ồ ạt từ âm đạo của mẹ giúp đánh dấu tín hiệu chuyển dạ. Sau khi vỡ ối, việc sinh nở có thể xảy ra trong 24 giờ sắp tới. Trong trường hợp vỡ ối quá lâu mà chưa sinh thì em bé có nguy cơ bị nhiễm trùng cao, bác sĩ sẽ phải can thiệp bằng cách sinh mổ.

Cơn gò chuyển dạ: Cơn gò chuyển dạ là những cơn đau dữ dội bắt đầu từ vùng lưng và lan dần xuống khắp vùng bụng, có thể xuống tận đùi. Mẹ bầu cảm thấy co thắt liên tục, dồn dập với cường độ tăng dần và không có dấu hiệu thuyên giảm dù thay đổi tư thế. Tình trạng này thường xảy ra kèm vỡ ối.

Mở cổ tử cung: Trong những ngày cuối thai kỳ, đoạn dưới tử cung bắt đầu giãn ra và mỏng dần để chuẩn bị cho em bé ra đời. Độ xóa mờ của tử cung có thể theo dõi thông qua việc thăm khám âm đạo. Khi cổ tử cung mở khoảng 10 cm thì đây là lúc em bé sẵn sàng ra đời.

Phù chân ở bà bầu khi nào đáng lo?

Phù chân là hiện tượng thay đổi sinh lý bình thường ở mẹ bầu và sẽ tự biến mất hoàn toàn sau khi sinh em bé. Tuy nhiên, nếu phù chân kèm theo một số dấu hiệu dưới đây, mẹ bầu nên đi khám bác sĩ, kiểm tra cẩn thận để tránh những điều đáng tiếc có thể xảy ra:

• Tiền sản giật: Sưng phù chân kèm theo đau đầu dai dẳng, thay đổi thị lực, buồn nôn, đau dạ dày, vai hoặc lưng dưới, tăng cân đột ngột hoặc khó thở là những dấu hiệu cảnh báo tiền sản giật.
• Xuất hiện cục máu đông: Sưng phù ở một chân nhiều hơn chân còn lại, kèm theo triệu chứng đau nhức, vùng da mềm, ấn lõm có thể là báo hiệu suy giãn tĩnh mạch nghiêm trọng và xuất hiện cục máu đông.
• Bệnh tim mạch: Phù chân kèm theo đau ngực hoặc khó thở là dấu hiệu nguy cơ mắc các vấn đề về tim mạch.

Có thể bạn quan tâm: Phù chân có thể là dấu hiệu của bệnh gì?

Làm sao để phù chân không gây nguy hiểm cho bà bầu?

Phù chân là hiện tượng phổ biến ở phụ nữ mang thai, thường mang lại cảm giác khó chịu và cản trở cuộc sống hàng ngày. Để kiểm soát và ngăn chặn triệu chứng này phát triển trầm trọng hơn dẫn đến nhiều bệnh lý, phổ biến nhất là suy giãn tĩnh mạch, mẹ bầu lưu ý những vấn đề sau:

Chế độ ăn uống khoa học

Theo khuyến cáo của WHO, mẹ bầu nên bổ sung đủ chất từ nhiều nhóm thức ăn khác nhau để đảm bảo sức khỏe cho bản thân và thai nhi. Cụ thể:

• Tinh bột trong cơm, bánh mì, khoai tây, ngũ cốc… để cung cấp đủ năng lượng cho cơ thể hoạt động.
• Protein từ trứng, thịt, cá, đậu… được nấu chín kỹ, không ăn sống vì có nguy cơ nhiễm khuẩn ảnh hưởng đến thai nhi.
• Canxi từ sữa, sữa chua, pho mát… để xương của thai nhi phát triển hoàn thiện và tránh loãng xương ở mẹ sau sinh.
• Ăn nhiều rau củ, hoa quả mỗi ngày là vô cùng cần thiết để cung cấp vitamin, chất khoáng, đặc biệt là chất xơ giúp tiêu hóa tốt hơn và ngăn ngừa táo bón.
• Chế độ ăn ít muối cũng là cách hạn chế tích nước trong cơ thể – một trong những nguyên nhân dẫn đến phù chân.
• Hạn chế tiêu thụ quá nhiều đường từ bánh kẹo, nước ngọt và chất béo không lành mạnh có trong đồ ăn chế biến sẵn. Đây đều là nguyên nhân làm mất kiểm soát cân nặng gây áp lực cho chi dưới, dẫn đến suy giảm tĩnh mạch và phù chân.

Massage chân

Massage có khả năng thúc đẩy tuần hoàn máu, hạn chế máu và chất lỏng dư thừa ứ đọng trong tĩnh mạch cũng như các mô của cơ thể. Từ đó, tình trạng phù chân giảm đáng kể.

Ngâm chân

Ngâm chân mỗi tối trước khi đi ngủ cũng là cách cải thiện quá trình lưu thông máu, mang lại cảm giác thoải mái và giúp bạn ngủ sâu hơn.

Tuy nhiên, bạn không nên thực hiện phương pháp này khi chân có vết thương hở để tránh bị nhiễm trùng. Ngoài ra, mẹ bầu ngâm chân bằng nước mát khoảng 10 – 15 độ C, tuyệt đối không dùng nước nóng trên 40 độ C vì nước nóng làm mạch máu giãn nhanh hơn khiến tĩnh mạch tổn thương, làm tăng nguy cơ bị suy giãn.

Tập thể dục nhẹ nhàng

Hiện nay, có nhiều bài tập dành riêng cho phụ nữ mang thai giúp thư giãn cũng như tăng sức bền cho cơ xương khớp, kích thích lưu thông máu, kiểm soát cân nặng, giảm đau nhức và tình trạng sưng phù chân.

Vì vậy, mẹ bầu đừng quên luyện tập nhẹ nhàng mỗi ngày để cải thiện sức khỏe của bản thân và hỗ trợ cho việc sinh nở diễn ra tốt hơn. Bạn đi bộ, bơi lội hoặc tham khảo các lớp yoga chuyên nghiệp dành riêng cho phụ nữ mang thai.

Đọc thêm: Bà bầu bị phù chân nên đi bộ như thế nào?

Lựa chọn quần áo phù hợp

Quần áo rộng rãi, thoải mái, quần lót có độ co giãn tốt, giày dép đúng kích thước giúp quá trình lưu thông máu ở chân diễn ra thuận lợi hơn và tránh tình trạng tích nước chi dưới. Ngoài ra, lựa chọn chất vải thông thoáng, thấm hút mồ hôi tốt cũng là vấn đề quan trọng giúp da bạn không bị bí tắc, kích ứng gây viêm lỗ chân lông, viêm da dị ứng cấp tính, mãn tính… kèm theo tình trạng ngứa ngáy, khó chịu.

Tư thế khi nằm ngủ

Khi đi ngủ, phụ nữ mang thai lưu ý những vấn đề sau:

• Nằm ngủ nghiêng về bên trái để máu và oxy lưu thông tối ưu.
• Chỉ nằm ngửa trong vài tuần đầu tiên của thai kỳ. Khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai, mẹ bầu tránh nằm ngửa vì tư thế này có thể dẫn đến buồn nôn và chóng mặt, đồng thời làm giảm quá trình truyền oxy đến em bé.
• Không nằm sấp, đặc biệt là giai đoạn đầu thai kỳ vì tư thế này có thể kìm hãm sự phát triển tự nhiên của em bé, khiến cả mẹ và thai nhi khó chịu.
• Sử dụng gối mềm để kê chân tạo điều kiện cho máu lưu thông, giảm và ngăn ngừa phù chân cũng như suy giãn tĩnh mạch chi dưới.
• Thường xuyên thay chăn gối, lau dọn phòng ngủ tạo không gian thoải mái để bạn dễ dàng chìm vào giấc ngủ.
• Bạn không uống nước trong 1 giờ trước khi đi ngủ vì điều này có thể khiến bạn thức dậy nhiều lần trong đêm để đi vệ sinh.

KẾT LUẬN

Mẹ bầu không nên căn cứ vào số lần phù chân để xác định thời điểm sinh. Thay vào đó, mẹ tập trung vào những dấu hiệu khác có độ chính xác cao hơn như: vỡ ối, cơn gò tử cung, độ mở rộng của cổ tử cung… Ngoài ra, phụ nữ mang thai đừng quên thăm khám bác sĩ định kỳ để phát hiện sớm tình trạng nguy hiểm ảnh hưởng đến sức khỏe của cả mẹ và bé.

Tại sao uống rượu bia bị phù chân?

Các loại đồ uống có cồn (alcohol) có khả năng kích thích thận bài tiết nước tiểu nhanh và nhiều hơn (lợi tiểu). Do đó, sau khi uống nhiều bia rượu, bạn sẽ phải đi tiểu thường xuyên hơn khiến cơ thể mất nước nhanh chóng.

Từ đây, lượng nước có sẵn trong cơ thể bị tụt giảm, dẫn tới tăng lượng muối và các chất khác trong máu. Thường thì, thận giúp kiểm soát mức muối trong cơ thể và duy trì sự cân bằng. Tuy nhiên, khi mất nước, thận có thể giữ lại nhiều muối hơn để giữ nước trong cơ thể. Điều này có thể dẫn đến tích tụ nước dư thừa trong mô chân và gây sưng phù chân.

Bên cạnh đó, mất nước có thể ảnh hưởng đến hệ thống mạch máu. Alcohol có thể kích thích sản xuất hormone chống tiểu, hormone giúp cơ thể giữ lại nước bằng cách làm co các mạch máu và gia tăng kháng cự mạch. Điều này có thể dẫn đến tăng áp lực trong mạch máu và làm nước tích tụ ở chân.

Uống rượu bia bị phù chân có nguy hiểm không?

Uống rượu bia không chỉ gây sưng phù ở chân mà còn có thể ở mặt, bụng hay tay. Tình trạng này thường tự hết trong vòng 1 – 2 ngày nhưng nó cũng có thể gây một số bất tiện nho nhỏ khi đi lại, vận động, mang giày khiến bạn cảm thấy sưng đau, nặng nề chân.

Ngoài hiện tượng phù chân, uống lượng lớn rượu bia cũng có thể gây ra các vấn đề khác như đau đầu, buồn nôn, mệt mỏi, khô da.

Sưng phù chân do uống rượu bia đôi khi có thể gây ra những biến chứng như:

• Đau chân dữ dội: Đây là một trong những biến chứng chính của tình trạng phù nề sau khi say rượu. Điều này là do lưu thông máu kém ở chân dẫn tới sự hình thành cục máu đông trong các động mạch ở chân và suy mạch cấp tính.
• Uống rượu ảnh hưởng tới tuần hoàn máu không chỉ gây phù mà còn làm tăng nguy cơ phát triển bệnh giãn tĩnh mạch. (Hiểu đầy đủ về bệnh giãn tĩnh mạch chân)
• Nguy cơ bị viêm da: Phù chân sau khi uống bia rượu có thể dẫn tới tổn thương da chân vì da không thể nhận được lượng dinh dưỡng và oxy cần thiết nên dễ bị viêm, nếu chân có tổn thương thì lâu lành hơn.

Tình trạng phù chân sau khi uống rượu bia biểu hiện thường xuyên hơn và có xu hướng kéo dài thì có thể là biểu hiện của các bệnh lý liên quan tới tim, gan, thận và mạch máu.

Xem chi tiết: Hay bị phù chân khi ngồi lâu là dấu hiệu của bệnh gì?

Nếu nghi ngờ, bạn nên sớm tới bệnh viện để chẩn đoán, tìm hiểu nguyên nhân và điều trị kịp thời.

Khi thăm khám, ngoài việc kiểm tra chân và hỏi bệnh để thu thập các biểu hiện bất thường khác (nặng chân, đau cơ chân, hay bị chuột rút…). Bác sĩ sẽ thực hiện một số xét nghiệm cần thiết để phát hiện bệnh như:

• Xét nghiệm máu cơ bản: đánh giá mức độ protein và chất điện giải.
• Chụp CT: phát hiện những thay đổi bất thường trong mô và mạch máu chân.
• Chụp MRI: nghiên cứu sâu hơn về sự thay đổi của các mô ở chân

Nguyên nhân gốc rễ của những sai lệch phát sinh được thiết lập bằng cách kiểm tra tình trạng của thận, tim và các cơ quan khác.

Tìm hiểu thêm: Phù chân được điều trị bằng thuốc gì?

Một số cách giảm phù chân hiệu quả

Phù chân sau khi uống bia rượu không kèm theo các vấn đề nghiêm trọng thì có thể tự cải thiện tại nhà bằng cách bổ sung chất lỏng vào cơ thể, chú ý chế độ ăn uống khoa học. Bên cạnh đó, có thể giảm các triệu chứng khó chịu ở chân bằng cách massage và chườm mát.

Dưới đây là hướng dẫn cụ thể:

1. Chế độ ăn ít muối

Ăn thực phẩm chứa nhiều muối làm tăng nguy cơ tích nước trong cơ thể khiến tình trạng phù nề chân trở nên nghiêm trọng hơn. Vì vậy, bạn hạn chế sử dụng đồ ăn nhanh, đồ ăn chế biến sẵn. Thay vào đó, ngũ cốc nguyên hạt, món ăn được làm từ rau củ, thịt cá tươi, món ăn không ướp muối… là lựa chọn hoàn hảo cho người bị phù chân.

Ngoài ra, bổ sung thực phẩm chứa nhiều kali như: bơ, rau bina, khoai tây, chuối… cũng hỗ trợ giảm phù chân hiệu quả. Bài viết của trường Y tế công cộng – đại học Harvard cho biết kali có khả năng duy trì lượng chất lỏng bình thường bên trong tế bào, tăng bài tiết muối, giúp thư giãn mạch máu. Nếu bổ sung đủ kali kết hợp đồng thời với chế độ ăn ít muối giúp giảm phù nề chân và ngăn ngừa cao huyết áp.

Đặc biệt, người bệnh hạn chế uống rượu bia, cà phê, hút thuốc lá vì đầy đều là những nguyên nhân làm tổn thương mạch máu, tích nước trong cơ thể khiến phù chân thêm tồi tệ hơn.

Xem thêm: Hướng dẫn chế độ ăn uống khoa học cho người bị giãn tĩnh mạch chân

2. Massage chân

Massage chân thường xuyên giúp quá trình lưu thông máu diễn ra thuận lợi hơn, giảm phù nề đồng thời mang lại cảm giác thoải mái, thư giãn. Dưới đây là một số bước massage đơn giản mà bạn có thể tham khảo và áp dụng:

• Bước 1: Lựa chọn tư thế ngồi thoải mái nhất, thả lỏng cơ thể, sau đó xoa dầu nóng ở vùng bắp chân để tăng hiệu quả.
• Bước 2: Hai lòng bàn tay ôm lấy chân, một tay đặt bên trên, một tay đặt bên dưới.
• Bước 3: Hay tay nhẹ nhàng vuốt ve theo chiều từ bàn chân đi lên bắp chân, đầu gối và đùi. Mỗi chân thực hiện khoảng 2 – 3 phút.

Bạn nên massage chân trước khi đi ngủ kết hợp với việc kê chân trên gối khi ngủ để ngăn ngừa ứ đọng máu, giảm phù chân nhanh chóng.

3. Chườm lạnh

Chườm lạnh giúp giảm đau, tiêu viêm, khắc phục sưng tấy ở chân. Cách tiến hành vô cùng đơn giản:

• Bước 1: Chuẩn bị một túi chườm đựng đá hoặc khăn mềm ngâm trong nước đá lạnh, vắt khô.
• Bước 2: Chườm quanh chân theo chuyển động tròn trong 5 – 10 phút với tần suất 2 – 3 lần/ngày.

Một số lưu ý khi thực hiện chườm lạnh lên chân:

• Không chườm lạnh khi chân đang có vết thương hở để tránh nhiễm trùng.
• Không dùng đá lạnh chườm trực tiếp lên chân để tránh gây trầy xước, tổn thương chân.

4. Luyện tập thể thao

Đứng hoặc ngồi trong thời gian dài khiến các chất lỏng tích tụ nhiều hơn và tình trạng phù chân thêm tồi tệ. Đó là lý do vì sao bạn đừng quên luyện tập thể thao đều đặn mỗi ngày giúp thúc đẩy quá trình lưu thông máu, xoa dịu cơn đau nhức, giảm phù nề.

Một số bộ môn đơn giản cho người bị phù chi dưới:

Đi bộ:

Đi bộ khoảng 30 – 60 phút mỗi ngày. Ngoài ra, sau khi ngồi hoặc đứng yên khoảng 30 – 45 phút, bạn di chuyển nhẹ nhàng 4 – 5 phút để kích thích máu lưu thông.

Đạp xe:

Đạp xe khoảng 30 – 60 phút mỗi ngày tùy thuộc vào tình trạng sức khỏe của bản thân là cách giúp máu di chuyển thuận lợi hơn, giảm ứ đọng, đồng thời giảm sưng phù.

Tập yoga:

Tập yoga không chỉ khắc phục tình trạng đau nhức, phù nề chân mà còn duy trì sức mạnh và sự linh hoạt của cơ thể. Bạn nên tham khảo ý kiến chuyên gia để thực hiện đúng động tác, tăng hiệu quả luyện tập.

Gợi ý: Các động tác yoga tốt cho sức khỏe đôi chân, cải thiện giãn tĩnh mạch chân

1. Vì sao ung thư giai đoạn cuối hay gây phù?

Phù là hiện tượng các mô trong cơ thể sưng nề do sự tích tụ bất thường của dịch trong cơ thể. Tùy vào từng nguyên nhân và dịch phù có thể là nước hoặc có thêm sự xuất hiện của protein. Phù là triệu chứng thường gặp trong ung thư giai đoạn cuối, đặc biệt là ung thư thận, gan và ung thư buồng trứng. Vị trí phù xảy ra phổ biến nhất là ở cẳng chân và bàn chân, đôi khi cũng xuất hiện ở tay, mặt, ngực và bụng.

Sở dĩ bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối thường hay bị phù bởi sự tác động của các yếu tố sau đây:

Các biện pháp điều trị: Bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối thường trải qua thời gian dài thực hiện các biện pháp điều trị như: xạ trị, hóa trị, phẫu thuật. Quá trình này có thể gây tổn thương hoặc tắc nghẽn dòng lưu thông của mạch bạch huyết, khiến dịch ngoại bào không được dẫn lưu trở về hệ tuần hoàn dẫn đến triệu chứng phù.

Tác dụng phụ của thuốc: Việc sử dụng các loại thuốc như: corticosteroids, hormone thay thế, Nsaids, thuốc hạ huyết áp có thể khiến người bệnh gặp phải các tác dụng phụ như: cơ thể tăng giữ nước, suy giảm chức năng bài tiết của thận, rối loạn tuần hoàn,… Những tác động này gây rối loạn hoạt động điều tiết dịch trong cơ thể, dẫn đến hiện tượng phù chân và bộ phận khác.

Hạ protein máu: Tình trạng này xảy ra do chức năng gan suy giảm, giảm khả năng sản xuất albumin. Bên cạnh đó, các tổn thương ở thận khiến protein bị thất thoát qua đường nước tiểu. Hệ tiêu hóa suy yếu làm giảm khả năng chuyển hóa và hấp thu protein trong khẩu phần ăn. Tất cả những tác động này làm hạ áp suất keo huyết tương, thúc đẩy dịch di chuyển từ lòng mạch ra mô kẽ gây nên triệu chứng phù.

Dị ứng: Chức năng hệ miễn dịch của bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối bị rối loạn nghiêm trọng khiến người bệnh dễ bị dị ứng. Bản chất của dị ứng là phản ứng viêm. Vì vậy, hiện tượng kích thích các chất trung gian dị ứng hoạt động mạnh mẽ làm tăng thẩm thấu mao mạch dẫn đến tình trạng phù khu trú.

Yếu tố khác: Bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối dễ bị phù còn do ít vận động làm tăng tụ dịch ở bàn chân và cổ chân. Hoạt động nội tiết thất thường làm nồng độ hormone trong cơ thể bị rối loạn ảnh hưởng đến hệ tuần hoàn. Ngoài ra, người bệnh dễ gặp phải bất thường đông máu, tăng nguy cơ hình thành huyết khối lòng mạch, gây tắc nghẽn mạch máu dẫn đến phù nề.

Phù xuất hiện cho thấy chức năng của cơ quan nào đó trong cơ thể người bệnh đang bị ảnh hưởng. Vì vậy, người chăm sóc cần thông báo đến bác sĩ tình trạng này sớm nhất để có phương án phù hợp giúp duy trì và ổn định sức khỏe cũng như tâm lý cho bệnh nhân.

Đọc thêm: Người cao tuổi hay bị phù chân có thể do các bệnh này

2. Dấu hiệu nhận biết bệnh nhân ung thư đang bị phù nề

Triệu chứng phù trong ung thư giai đoạn cuối thường xuất hiện và diễn tiến từ từ. Vì vậy, nếu không để ý kỹ, người chăm sóc rất khó phát hiện ra bệnh nhân đang bị phù. Một số dấu hiệu giúp nhận biết triệu chứng phù trong quá trình điều trị ung thư giai đoạn cuối gồm:

• Bàn chân và mắt cá chân có cảm giác nặng nề, hoạt động kém linh hoạt.
• Vùng da bị phù có màu sáng hơn, tạo cảm giác dày, cứng hoặc căng bóng, mất đi các nếp nhăn li ti tự nhiên.
• Ấn vào vị trí phù thấy da bị lõm xuống trong vài giây.
• Người bệnh có thể bị tăng cân đột ngột hoặc tăng cân nhanh theo ngày.
• Lượng nước tiểu giảm đột ngột.
• Xuất hiện triệu chứng ho, khó thở, nhịp tim không đều.

Những bệnh nhân điều trị nội trú, triệu chứng phù có thể được phát hiện nhanh chóng khi nhân viên y tế thăm khám hàng ngày. Ngược lại, nếu người bệnh đang điều trị ngoại trú và phát hiện những dấu hiệu này thì cần báo ngay cho bác sĩ để được hướng dẫn phương pháp xử trí kịp thời.

3. Cách chăm sóc bệnh nhân ung thư bị phù chân

Bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối là đối tượng cần được quan tâm đặc biệt cả về sức khỏe và tâm lý. Vì vậy, người bệnh cần được xây dựng và duy trì chế độ chăm sóc khoa học và phù hợp. Dưới đây là một số lưu ý chi tiết khi chăm sóc bệnh nhân ung thư giai đoạn cuối bị phù chân.

Chế độ ăn uống:

Chú ý chế độ ăn, giảm muối, duy trì cân bằng nước-điện giải, tăng đạm trong khẩu phần ăn.

Hạn chế ăn mặn và thực phẩm nhiều dầu mỡ.

Ngoài ra cần tìm cách cải thiện để người bệnh ăn ngon miệng hơn.

Sử dụng vớ y khoa:

Vớ y khoa có thể làm giảm suy tĩnh mạch do tắc tĩnh mạch gây ra, chẳng hạn như mẩn đỏ, sưng, đau, giãn tĩnh mạch, sắc tố da và loét da, chỉ một số rất ít bệnh nhân được đề nghị dùng thuốc tiêu huyết khối;

Xoa bóp:

Sau khi ngâm chân, thoa kem dưỡng hoặc tinh dầu lên chân, vòng hai tay quanh chân, vuốt nhẹ từ mắt cá chân lên đến đùi.

• Chú ý thực hiện xóa bóp ít nhất  1 – 2 lần ngày (mỗi lần 20 – 30 phút)
• Vuốt nhẹ từ mắt cá chân lên đến đùi để , không day bấm mạnh.
• Sau khi xoa bóp, có thể dùng gối nâng cao chân hơn tim khoảng 30~45° để thúc đẩy tuần hoàn máu và tăng tái hấp thu nước.

Tránh tiếp xúc với nhiệt độ cao trong thời gian dài:

Tránh tắm nước nóng, xông hơi khô hoặc phơi nắng trong thời gian dài vì những điều này có thể làm sưng chân nặng hơn.

Nếu ngâm chân, nên dùng nước mát.

Thay đổi thuốc

Nếu hai chân bị sưng phù do tác dụng của thuốc điều trị ung thư thì có thể trao đổi với bác sĩ cân nhắc thay đổi liều lượng hoặc loại thuốc khác phù hợp hơn.

Phù chân cũng có thể điều trị bằng thuốc lợi tiểu.

Nếu phù chân đi kèm loạn dưỡng da (thay đổi sắc tố da) thì cần chỉ định thuốc kháng viêm, kháng sinh phù hợp để ngăn chặn tình trạng loét chân.

Đọc thêm: Phù chân điều trị bằng thuốc gì?

Trên đây là bài viết giải thích về triệu chứng phù chân trong ung thư giai đoạn cuối và cách chăm sóc cho người bệnh trong sinh hoạt cơ bản hàng ngày. Hi vọng bài viết có thể mang lại thông tin hữu ích cho bạn đọc, góp phần cải thiện chất lượng sống của bệnh nhân. Nếu còn vấn đề thắc mắc, bạn nên tham khảo y kiến bác sĩ chuyên khoa hoặc có thể để lại lời nhắn đề được giải đáp sớm nhất.

1. Cách nhận biết phù chân sau tai biến

Ở những bệnh nhân bị tai biến, phù chân thường tập trung ở vị trí mu bàn chân, mắt cá chân và cẳng chân.

Dấu hiệu nhận biết phù chân ở người bị tai biến:

• Kích thước chân to lên bất thường.
• Da chân căng mọng, tạo cảm giác như có bọng nước dưới da.
• Các đầu xương tại vị trí phù gần như biến mất.
• Người bệnh tăng cân bất thường, có cảm giác nặng nề, giảm cử động linh hoạt ở chân.
• Ấn vào vị trí sưng thấy da bị lõm xuống trong vài giây sau khi thả.

2. Tại sao bệnh nhân tai biến hay bị phù chân?

Ở bệnh nhân tai biến, các tổn thương não bộ và mạch máu thường dẫn đến di chứng như yếu cơ, liệt nửa người, hoặc nằm liệt lâu ngày, gây cản trở vận động. Điều này làm tuần hoàn máu từ tĩnh mạch chân về tim trở nên khó khăn, dẫn đến ứ đọng máu và tăng nguy cơ hình thành cục máu đông, gây viêm tắc tĩnh mạch chi dưới.

Viêm tắc tĩnh mạch gây phù chân thông qua hai cơ chế chính:

1. Tăng thoát dịch từ lòng mạch: Cục máu đông cản trở dòng chảy, làm máu ứ đọng khiến tĩnh mạch giãn rộng. Áp lực này đẩy dịch từ mạch máu ra mô kẽ, gây sưng nề.
2. Tăng tính thấm thành mạch: Viêm làm tăng hoạt động của các chất trung gian gây viêm, tiểu cầu và bạch cầu, dẫn đến thoát dịch viêm từ mạch máu ra mô xung quanh, làm chân phù to hơn.

2. Phù chân sau tai biến có nguy hiểm không?

Phù chân là dấu hiệu cảnh báo rối loạn tuần hoàn ở bệnh nhân tai biến. Tình trạng này không chỉ khiến việc đi lại thêm khó khăn mà còn gây tâm lý tự ti do mất thẩm mỹ. Đáng lo ngại hơn, nếu không được xử lý kịp thời, phù chân có thể dẫn đến các biến chứng nguy hiểm:

1. Suy giãn tĩnh mạch: Áp lực máu kéo dài làm tổn thương tĩnh mạch chân, gây đau nhức, phù nề, tê bì và chuột rút.
2. Loạn dưỡng mô: Máu lưu thông kém khiến các mô không nhận đủ oxy và dinh dưỡng, dẫn đến teo da, rối loạn sắc tố, lở loét, nhiễm trùng, hoặc hoại tử.
3. Thuyên tắc phổi: Huyết khối từ tĩnh mạch có thể di chuyển đến phổi, gây tắc nghẽn động mạch phổi và đe dọa tính mạng.
4. Đột quỵ: Cục máu đông có thể gây tắc động mạch ở tim, làm tăng nguy cơ đột quỵ.

Phù chân ở bệnh nhân tai biến là vấn đề nghiêm trọng cần được điều trị sớm. Việc chủ quan hay trì hoãn không chỉ khiến bệnh tiến triển nặng hơn mà còn tăng nguy cơ biến chứng nguy hiểm, ảnh hưởng đến sức khỏe và tính mạng của người bệnh.

Đọc thêm: Hay bị phù chân là dấu hiệu của bệnh gì?

3. Người tai biến bị phù chân nên làm gì?

Người tai biến bị phù chân cần tích cực điều trị theo chỉ định của bác sĩ kết hợp với việc điều chỉnh lối sống khoa học để giảm thiểu ảnh hưởng của di chứng, ngăn phù tái phát. Dưới đây là một số gợi ý cụ thể cho người bệnh.

3.1 Dùng thuốc theo chỉ định

Ngay khi bị phù, người bệnh cần đến các cơ sở y tế để thăm khám và làm rõ nguyên nhân bị phù. Sau thăm khám, tùy vào thể trạng của từng người bệnh mà bác sĩ sẽ chỉ định các loại thuốc điều trị phù hợp. Một số loại thuốc thường được sử dụng như:

Thuốc chống đông máu: Nhằm loại bỏ huyết khối tĩnh mạch, từ đó giảm phù và ngăn biến chứng nguy hiểm. Các thuốc được sử dụng thường gồm: Heparin, thuốc chống tập kết tiểu cầu hay thuốc kháng vitamin K.

Thuốc lợi tiểu: Ức chế quá trình tái hấp thu nước, giảm lượng nước trong tuần hoàn từ đó giảm áp lực lên tĩnh mạch và giảm phù chân. Các thuốc được dùng là: thuốc lợi tiểu thiazid, lợi tiểu quai hay lợi tiểu giữ kali.

Thuốc giãn mạch: Được sử dụng trong trường hợp người bệnh có dấu hiệu suy tim. Một vài thuốc hay được sử dụng như: nhóm thuốc nitrat, thuốc chẹn kênh canxi hay thuốc ức chế men chuyển.

Lưu ý: Việc sử dụng thuốc điều trị phù chân có thể tiềm ẩn nhiều nguy cơ tác dụng phụ nghiêm trọng. Vì vậy, người bệnh tuyệt đối không tự mua thuốc sử dụng tại nhà khi chưa thăm khám và có chỉ định của bác sĩ.

3.2 Xây dựng lối sống khoa học

Một lối sống khoa học không có tác dụng điều trị nhưng có thể làm giảm ảnh hưởng của triệu chứng phù và giảm nguy cơ tái phát. Một số lưu ý về lối sống cho bệnh nhân tai biến bị phù gồm:

Ăn nhạt: Đảm bảo lượng muối nạp vào cơ thể không vượt quá 5g/ ngày. Chế độ ăn nhạt giúp hạn chế nguy cơ tăng huyết áp, phù tĩnh mạch.

Đeo vớ y khoa: Thiết bị này giúp giảm áp lực lên thành mạch, đẩy dịch từ mô kẽ trở lại tuần hoàn từ đó hạn chế triệu chứng phù chân.

Di chuyển nhẹ nhàng: Giúp rèn luyện cơ bắp, giảm co cứng cơ và hỗ trợ tuần hoàn trong tĩnh mạch chân, giảm áp lực lên thành tĩnh mạch.

Chọn trang phục phù hợp: Nên mặc quần áo thoải mái, thấm hút mồ hôi tốt và dùng giày dép vừa vặn để tránh tạo áp lực lên mạch máu ở chân.

Thường xuyên massage chân: Giúp thúc đẩy tuần hoàn máu tĩnh mạch và dẫn lưu dịch qua mạch bạch huyết, từ đó cải thiện triệu chứng phù.

Nằm kê cao chân: Tạo điều kiện thuận lợi cho máu chảy từ chân về tim, nhờ đó cải thiện triệu chứng phù nề.

3.3 Thực hiện các bài tập cải thiện

Tập luyện các bài tập phục hồi chức năng chân cho người bệnh tai biến giúp cải thiện độ linh hoạt của khớp, tăng cường sức mạnh cơ bắp và thúc đẩy tuần hoàn trong cơ thể. Điều này không chỉ giúp người bệnh cảm thấy thoải mái hơn mà còn hạn chế nguy cơ hình thành biến chứng nguy hiểm.

Dưới đây là một số bài tập đơn giản mà người bệnh có thể tự tập luyện tại nhà:

Bài tập ở tư thế đứng

Phù hợp cho những bệnh nhân tai biến không có quá nhiều di chứng, chức năng vận động vẫn được duy trì tốt. Các bài tập gồm:

Gấp và duỗi khớp: Bệnh nhân đứng nhấc một chân khỏi sàn rồi thực hiện gấp – duỗi các khớp gối, cổ chân, ngón chân từ 10 – 15 lần/ khớp. Làm tương tự với bên chân còn lại.

Bước tại chỗ: Người bệnh đứng và thực hiện bước chân tại chỗ 10 – 15 bước/ lần tập. Chú ý khi bước cần nâng cao chân hơn so với khi đi lại bình thường.

Nhón gót chân: Người bệnh vịn vào thành ghế hoặc tường, sau đó chùng gối vuông góc thì lại đứng thẳng lên kèm theo nhón cao gót. Lặp lại động tác 10 – 15 lần.

Bài tập ở tư thế ngồi

Phù hợp cho những người bệnh gặp tình trạng cứng khớp, yếu cơ, gặp khó khăn trong việc đi lại. Các bài tập bao gồm:

Nhón gót chân: Người bệnh ngồi trên ghế sao cho hai bàn chân vẫn chạm đất. Từ từ nhón luân phiên hai gót chân và cả hai gót cùng lúc. Thực hiện liên tục 10 – 15 lần.

Nâng cẳng chân: Người bệnh ngồi trên ghế, giữ người ở tư thế thẳng. Từ từ nâng bàn chân lên khỏi sàn nhà và duỗi thẳng chân rồi hạ xuống. Thực hiện tương tự với chân còn lại. Mỗi chân tập nâng khoảng 10 – 15 lần.

Gấp – duỗi khớp: Người bệnh ngồi trên ghế, nâng chân khỏi sàn sau đó duỗi chân rồi gấp – duỗi – xoay khớp cổ chân ở mức tối đa. Thực hiện 10 – 15 lần.

Tư thế nằm

Phù hợp với những bệnh nhân có nhiều di chứng, gặp nhiều khó khăn trong việc ngồi hay đứng di chuyển. Trường hợp này, người bệnh có thể cần sự hỗ trợ của người chăm sóc để có thể thực hiện được. Các bài tập gồm:

Gấp – duỗi khớp: Người bệnh nằm trên giường, hai chân duỗi thẳng. Từ từ nâng chân trái lên góc khoảng 30 – 50 độ, sau đó gấp – duỗi – xoay khớp cổ chân từ 10 – 15 lần. Thực hiện tương tự với chân còn lại.

Bắt chéo chân: Người bệnh nằm ngửa trên giường, duỗi thẳng chân. Từ từ nâng hai chân lên cao rồi bắt chéo chân nọ qua chân kia 10 – 15 lần.

Đạp xe: Người bệnh nằm ngửa trên giường, từ từ nâng hai chân lên cao, gập khớp háng và khớp gối sau đó đẩy chân tương tự như động tác đạp xe đạp. Thực hiện liên tục 10 – 15 lần.

Người bệnh nên tham khảo ý kiến của các chuyên viên hồi phục chức năng trước khi thực hiện. Ngoài ra, những người bệnh còn yếu chỉ nên tập luyện khi có sự hỗ trợ hoặc giám sát của người thân.